I generacja

Czołgi zimnej wojny

Dla czołgów wraz z nadejściem zimnej wojny rozpoczyna się nowa epoka, epoka generacji. Czołgi, które powstały bezpośrednio po drugiej wojnie zalicza się do I generacji. Ten artykuł jest o konstrukcjach tego okresu. Ma na celu na przykładzie trzech ówczesnych czołgów scharakteryzować powstające wtedy konstrukcje nazywane I generacją.

Są to wozy w dużej części spóźnione na II wojnę .

"Centurion" spóźniony na własny debiut.

Przykładem niech będzie oczekiwana przez angielskich czołgistów broń, dająca im możliwość walki z "Tygrysami" i "Panterami". Pierwsze maszyny wysłano w 1945 roku na front, lecz nie zdąrzyły one wziąć udziału w walkach. Zdarzenia te dotyczą "Centuriona", czołgu, który z powodzeniem mógł walczyć z "niemieckimi kotami", lecz się spóźnił. Całą wojnę Brytyjczycy czekali na taką broń, lecz zawsze byli o krok za Niemcami. Uzbrojony w potężną armatę (105 mm, 51,5 tony) wzbudzał respekt. Takiego wyglądu nie możnaby się powstydzić i dziś. Czołg miał długi żywot, był używany z powodzeniem jeszcze w 1973 roku, przez wojska Izraela na wzgórzach Golam(ale na swój debiut się spóźnił).

Rosyjskim czołgiem I generacji jest "T 54", maszyna zbudowana na platformie "T 44" (ostatniej konstrukcji czołgu średniego stworzonej przez Rosjan podczas wojny). "T 54" czerpał także z rozwiązań "IS 3". Prototyp maszyny, który powstał w 1946 miał jeszcze kanciastą wieżę, lecz wersja produkcyjna z 1947 miała ją już uformowaną na kształt grzyba podobną do "IS 3". Wóz był prostszy w produkcji, od "IS 3"

"T 54" czołg który można spotkać i dziś.

miał dobrze rozplanowany pancerz, cechował się dużą łatwością obsługi i jak na rosyjską konstrukcję przystało był dobrą platformą do modyfikacji. Rosjanie korzystali z tej ostatniej zalety, jak tylko mogli, aż w końcu musieli w 1958 roku zmienić nazwę czołgu na "T 55". Równocześnie z nim powstawał jako całkowicie nowa konstrukcja "T62" ale o nim później(w innym artykule).

Amerykanie swoją konstrukcją chcieli przeciwstawić się "hordom czołgów z wschodu". To "M 46", czołg nazywany Gen. Patton I. Pierwsza wersja była mocno zmodernizowaną wersją "M 26" -"Gen. Pershing", który swoim pojawieniem w styczniu 1945 wzbudził duży entuzjazm amerykańskich czołgistów, przyzwyczajonych raczej do przewagi Niemieckich pancerniaków."M 46" różnił się od "M 26", grubszym pancerzem, nowym silnikiem i unowocześnioną armatą wyposażoną w przedmuchiwacz lufy(urządzenie zapobiegające dostawaniu się gazów prochowych do wnętrza czołgu). Dodatkowo wojna koreańska wymusiła dalsze udoskonalenia czołgu. Zdecydowano się na nową wieżę i system kierowania ognia. Tak powstał "M 47" gen. "Patton II".

Mamy trzy podstawowe czołgi I generacji. Co je łączy?: dobrze ukształtowany pancerz grubości około 100mm (przód)o dużym skosie pancerza, odlewana wieża działa o kalibrze od 90 mm - 120mm , dopracowane układy mechaniczne, udoskonalone urządzenia celownicze z II wojny. Trzeba jeszcze dodać parę słów o atmosferze, w jakiej powstawały czołgi po wojnie. Doktryny wojenne ówczesnych państw zakładały konflikt globalny z użyciem bomb atomowych i pieniądze były raczej kierowane na rozwój broni masowego rażenia, jak również środków służących jej przenoszeniu. Jako ciekawostkę chciałbym wspomieć że w tym momencie chciano zrezygnować nawet z lotniskowców. Dopiero wojna koreańska zawróciła decydentów z tej drogi. Reasumując czołg pierwszej generacji jest udoskonaloną wersją ostatnich wojennych konstrukcji i nie wnosi praktycznie żadnych zmian w klasycznej budowie i technologii produkcji.

• Autor: Mariusz Franciszczak
• Dzial: Zimna Wojna
• Data: 2009-05-03 15:15:31

---