Bakterie I Wirusy Organizmy Beztkankowe Sprawdzian 5 Klasa Podstawówki

Co to są bakterie i wirusy? To bardzo małe organizmy beztkankowe. Oznacza to, że nie mają tak skomplikowanej budowy jak rośliny czy zwierzęta. Nie mają tkanek, czyli grup komórek, które razem wykonują określone zadanie.

Bakterie

Bakterie to jednokomórkowe organizmy. Są wszędzie – w ziemi, w wodzie, w powietrzu, a nawet w naszym ciele.

Budowa bakterii: Bakteria to jak mała torebka. W środku jest cytoplazma (taki żel), a w niej materiał genetyczny (DNA). Bakteria nie ma jądra komórkowego, jak nasze komórki. Ma za to ścianę komórkową, która ją chroni. Niektóre bakterie mają rzęski – takie "włoski", dzięki którym mogą się poruszać.

Dobre i złe bakterie: Nie wszystkie bakterie są złe! Niektóre pomagają nam trawić jedzenie w jelitach. Inne są używane do produkcji jogurtów i serów. Ale są też bakterie chorobotwórcze, które powodują choroby, np. anginę, grypę (czasami!), czy zatrucia pokarmowe.

Rozmnażanie bakterii: Bakterie rozmnażają się bardzo szybko. Dzielą się na dwie części. W sprzyjających warunkach (ciepło, jedzenie) mogą się rozmnażać co 20 minut!

Wirusy

Wirusy są jeszcze mniejsze niż bakterie. Są tak małe, że można je zobaczyć tylko pod bardzo silnym mikroskopem – mikroskopem elektronowym.

Budowa wirusa: Wirus to jak kapsułka z materiałem genetycznym (DNA lub RNA) w środku. Kapsułka ta nazywa się kapsyd. Wirus sam w sobie nie jest komórką. Nie ma cytoplazmy, nie ma organelli.

Działanie wirusa: Wirus nie potrafi sam się rozmnażać. Musi "włamać się" do komórki gospodarza (np. komórki naszego ciała) i zmusić ją, żeby produkowała nowe wirusy. Komórka gospodarza w końcu umiera, a uwolnione wirusy atakują kolejne komórki.

Choroby wirusowe: Wirusy powodują wiele chorób, np. grypę, ospę wietrzną, odrę, różyczkę, COVID-19.

Leczenie chorób: Na choroby bakteryjne pomagają antybiotyki. Antybiotyki zabijają bakterie lub hamują ich rozmnażanie. Na wirusy antybiotyki nie działają! W przypadku chorób wirusowych stosuje się leki przeciwwirusowe, które hamują namnażanie wirusów, lub leczenie objawowe (np. leki przeciwgorączkowe).

Zapobieganie: Najlepszą obroną przed bakteriami i wirusami jest higiena – częste mycie rąk, unikanie kontaktu z chorymi osobami, oraz szczepienia, które uodparniają nas na niektóre choroby.

Pamiętaj! Bakterie i wirusy to bardzo małe, ale ważne organizmy. Rozumienie, jak działają, pomaga nam dbać o zdrowie.