Chemia 2 Gimnazjum Wodorotlenki Sprawdzian

Wodorotlenki to związki chemiczne, które zawierają metal (lub grupę amonową NH₄⁺) oraz jedną lub więcej grup wodorotlenowych (-OH). Mówiąc prościej, to metal "połączony" z grupą OH.

Jak tworzy się wzory wodorotlenków?

1. Najpierw zapisujemy symbol metalu. Na przykład: Na (sód), K (potas), Ca (wapń), Al (glin).
2. Następnie zapisujemy grupę wodorotlenową OH.
3. Sprawdzamy wartościowość metalu oraz grupy wodorotlenowej. Grupa OH zawsze ma wartościowość I. Wartościowość metalu odczytujemy z układu okresowego lub pamiętamy.
4. "Krzyżujemy" wartościowości. Oznacza to, że wartościowość metalu staje się indeksem grupy OH, a wartościowość grupy OH staje się indeksem metalu (ale indeks 1 pomijamy).

Przykłady:

• Sód (Na) ma wartościowość I. Zatem wodorotlenek sodu to NaOH.
• Wapń (Ca) ma wartościowość II. Zatem wodorotlenek wapnia to Ca(OH)₂. Zauważ, że bierzemy grupę OH w nawias, bo mamy dwa OH.
• Glin (Al) ma wartościowość III. Zatem wodorotlenek glinu to Al(OH)₃.

Nazewnictwo wodorotlenków: Nazwa wodorotlenku składa się ze słowa "wodorotlenek" i nazwy metalu, np. wodorotlenek sodu, wodorotlenek potasu. Jeśli metal występuje na kilku stopniach utlenienia, podajemy jego wartościowość w nawiasie, np. wodorotlenek żelaza(II), wodorotlenek żelaza(III).

Właściwości wodorotlenków: Wodorotlenki metali z grupy I i II (np. NaOH, KOH, Ca(OH)₂) są zasadami, czyli mają odczyn zasadowy i barwią wskaźniki na odpowiednie kolory (fenoloftaleina na malinowo, papierek uniwersalny na niebiesko). Są to substancje żrące. Wodorotlenki metali ciężkich są zwykle nierozpuszczalne w wodzie.

Pamiętaj! Zrozumienie pojęcia wartościowości jest kluczowe do prawidłowego tworzenia wzorów wodorotlenków.