Chemia 2 Wodorotlenki Sprawdzian Grupa C

Wodorotlenki to związki chemiczne. Zawierają one metal i grupę wodorotlenową (OH^-). Ta grupa nadaje im charakter zasadowy.

Definicja i budowa wodorotlenków

Wodorotlenki to związki jonowe. Powstają, gdy metal łączy się z grupą wodorotlenową. Wzór ogólny wodorotlenków to M(OH)_n. M oznacza metal, a n to wartościowość metalu. Na przykład, wodorotlenek sodu to NaOH, gdzie sód (Na) jest jednowartościowy.

Grupa wodorotlenowa (OH^-) jest anionem. Posiada ładunek ujemny. W roztworach wodnych, wodorotlenki dysocjują. Uwalniają jony metalu (M⁺) i jony wodorotlenowe (OH^-).

Nazewnictwo wodorotlenków

Nazwy wodorotlenków tworzy się prosto. Najpierw piszemy "wodorotlenek", a potem nazwę metalu. Na przykład: wodorotlenek potasu (KOH). Jeśli metal ma więcej niż jedną wartościowość, podajemy ją w nawiasie po nazwie metalu. Na przykład: wodorotlenek żelaza(II) – Fe(OH)₂.

Otrzymywanie wodorotlenków

Wodorotlenki metali aktywnych (np. sód, potas) otrzymuje się przez reakcję metalu z wodą. Jest to reakcja bardzo gwałtowna. Wydziela się dużo ciepła i wodór. Na przykład: 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂.

Wodorotlenki metali mniej aktywnych (np. miedź, żelazo) otrzymuje się przez reakcję soli metalu z wodorotlenkiem. Zazwyczaj używa się wodorotlenku sodu (NaOH) lub potasu (KOH). Produktem jest wodorotlenek metalu i sól. Na przykład: CuCl₂ + 2NaOH → Cu(OH)₂ + 2NaCl.

Właściwości wodorotlenków

Wodorotlenki są substancjami stałymi. Często mają barwę białą, ale niektóre są barwne. Na przykład wodorotlenek miedzi(II) jest niebieski. Wodorotlenki metali alkalicznych (np. NaOH, KOH) są dobrze rozpuszczalne w wodzie. Tworzą silne zasady. Wodorotlenki metali ciężkich są słabo rozpuszczalne w wodzie.

Wodorotlenki reagują z kwasami. Tworzą sól i wodę. Jest to reakcja zobojętniania. Na przykład: NaOH + HCl → NaCl + H₂O.

Zastosowanie wodorotlenków

Wodorotlenki mają szerokie zastosowanie w przemyśle. Wodorotlenek sodu (NaOH) używany jest do produkcji mydła, papieru i włókien sztucznych. Służy również do oczyszczania ścieków. Wodorotlenek wapnia (Ca(OH)₂), czyli wapno gaszone, stosowany jest w budownictwie. Używa się go do bielenia ścian i produkcji zaprawy murarskiej.

Wodorotlenek magnezu (Mg(OH)₂) stosowany jest w medycynie. Działa jako środek zobojętniający kwas żołądkowy. Wodorotlenek glinu (Al(OH)₃) używany jest w kosmetyce. Jest składnikiem antyperspirantów.

Przykładowe pytania sprawdzające wiedzę (Grupa C)

1. Podaj wzór ogólny wodorotlenków. Wyjaśnij, co oznaczają poszczególne symbole.

2. Napisz równanie reakcji otrzymywania wodorotlenku żelaza(III) z chlorku żelaza(III) i wodorotlenku sodu.

3. Opisz właściwości wodorotlenku sodu. Wymień przynajmniej trzy zastosowania NaOH.

4. Co to jest reakcja zobojętniania? Podaj przykład reakcji zobojętniania z udziałem wodorotlenku.

5. Jak nazywa się wodorotlenek wapnia? Do czego jest stosowany?