Chemia Klasa 7 Dział 1

Substancje i mieszaniny to podstawowe pojęcia w chemii. Substancja to materiał o stałym składzie i określonych właściwościach. Mieszanina natomiast, powstaje przez zmieszanie dwóch lub więcej substancji.

Substancje dzielimy na pierwiastki i związki chemiczne. Pierwiastek to substancja, której nie można rozłożyć na prostsze substancje za pomocą metod chemicznych. Przykładem jest tlen (O) czy żelazo (Fe). Związek chemiczny to substancja powstała w wyniku połączenia dwóch lub więcej pierwiastków w określonym stosunku. Przykładem jest woda (H₂O) - zawsze dwa atomy wodoru na jeden atom tlenu - lub sól kuchenna (NaCl).

Mieszaniny dzielimy na jednorodne i niejednorodne. Mieszanina jednorodna to taka, w której nie widać poszczególnych składników gołym okiem ani pod mikroskopem. Są równomiernie wymieszane. Przykładem jest woda z solą lub powietrze. Mieszanina niejednorodna to taka, w której można dostrzec poszczególne składniki. Przykładem jest woda z piaskiem lub sałatka warzywna.

Rozdzielanie mieszanin jest ważne, aby uzyskać czyste substancje. Można to robić różnymi metodami, zależnymi od rodzaju mieszaniny. Przykłady metod to: sączenie (filtracja) – do oddzielania ciała stałego od cieczy (np. piasku od wody), odparowywanie – do oddzielania substancji rozpuszczonej od rozpuszczalnika (np. soli od wody), destylacja – do oddzielania cieczy o różnych temperaturach wrzenia (np. alkoholu od wody), i rozdzielanie magnetyczne – do oddzielania substancji ferromagnetycznych (np. opiłków żelaza) od innych substancji.

Zrozumienie różnicy między substancjami i mieszaninami, a także sposobów ich rozdzielania, to podstawa dalszej nauki chemii.