Czasownik Trby Czasownika Sprawdzian Klasa 5 Chomikuj

Rozważmy tryby czasownika! Co to takiego i po co nam to w piątej klasie? Najprościej mówiąc, tryb czasownika pokazuje, jak mówiący odnosi się do czynności. Czy opisuje fakt, wydaje rozkaz, czy wyraża życzenie?

Istnieją trzy główne tryby:

• Tryb oznajmujący (orzekający): Opisuje rzeczywistość. Coś się dzieje, działo, albo będzie działo.
• Tryb rozkazujący (imperatywny): Wyraża rozkaz, prośbę, polecenie.
• Tryb przypuszczający (kondycjonalny): Wyraża przypuszczenie, życzenie, coś, co mogłoby się stać.

Jak to rozpoznać i używać?

Tryb Oznajmujący:

To najczęściej używany tryb. Opisuje fakty, to, co się dzieje naprawdę. Np.:

• Jan czyta książkę. (teraźniejszy)
• Maria napisała list. (przeszły)
• On pójdzie do kina. (przyszły)

Tryb Rozkazujący:

Służy do wydawania poleceń. Zwróć uwagę na formę czasownika! Np.:

• Czytaj uważnie! (do jednej osoby)
• Czytajcie uważnie! (do kilku osób)
• Niech Janek czyta! (rozkaz wydawany pośrednio, przez "niech")

Tryb Przypuszczający:

Używamy go, gdy mówimy o czymś, co mogłoby się zdarzyć, ale niekoniecznie się zdarzy. Często pojawia się słowo "by". Np.:

• Poszedłbym do kina, ale nie mam czasu.
• Gdybym miał pieniądze, kupiłbym nowy rower.
• Chciałbym zobaczyć morze.

Sprawdzian? Bez obaw!

Pamiętaj: Szukaj charakterystycznych form czasowników. "By" często wskazuje na tryb przypuszczający, a bezpośrednie polecenia – na rozkazujący. Reszta to zazwyczaj tryb oznajmujący.

Ćwiczenie: Spróbuj określić tryb czasownika w zdaniach: "Otwórz okno!", "Pójdę jutro do szkoły." i "Gdyby padało, zostałbym w domu."