Części Zdania Sprawdzian Klasa 5 Uczę.pl Olx

Części zdania, czyli elementy składowe zdania, to jak klocki, z których budujemy wypowiedzi. Każde zdanie ma co najmniej dwie podstawowe części: podmiot i orzeczenie.

Podmiot – Kto lub Co?

Podmiot odpowiada na pytania: kto? co? Mówi nam, o kim lub o czym mówimy w zdaniu. Może to być rzeczownik, zaimek lub wyrażenie rzeczownikowe.

Przykład: Pies szczeka. (Kto szczeka? Pies – to podmiot)

Przykład: Ja lubię lody. (Kto lubi lody? Ja – to podmiot)

Podmiot może być też domyślny, czyli niewypowiedziany w zdaniu. Nazywamy go wtedy podmiotem domyślnym. Przykład: Idę do szkoły. (Kto idzie? Ja – podmiot domyślny)

Orzeczenie – Co robi? Co się z nim dzieje?

Orzeczenie informuje nas, co robi podmiot lub co się z nim dzieje. Najczęściej jest to czasownik w formie osobowej.

Przykład: Pies szczeka. (Co robi pies? Szczeka – to orzeczenie)

Przykład: Kasia czyta książkę. (Co robi Kasia? Czyta – to orzeczenie)

Orzeczenie może być też imienne. Składa się wtedy z łącznika (np. być, stać się, zostać) i orzecznika (np. przymiotnika, rzeczownika, liczebnika).

Przykład: On jest wysoki. (Orzeczenie imienne: jest wysoki)

Dopełnienie – Kogo? Czego? Komu? Czemu? Kogo? Co? Kim? Czym?

Dopełnienie to część zdania, która uzupełnia orzeczenie. Odpowiada na pytania przypadków zależnych (genitive, dative, accusative, instrumental, locative).

Przykład: Czytam książkę. (Czytam co? Książkę – to dopełnienie)

Przykład: Daję mamie kwiaty. (Daję komu? Mamie – to dopełnienie)

Przydawka – Jaki? Który? Czyj? Ile? Z czego?

Przydawka określa rzeczownik. Odpowiada na pytania: jaki? który? czyj? ile? z czego?

Przykład: Duży pies szczeka. (Jaki pies? Duży – to przydawka)

Przykład: To jest mojego brata rower. (Czyj rower? Mojego brata – to przydawka)

Okolicznik – Jak? Gdzie? Kiedy? Dlaczego? Po co?

Okolicznik określa czasownik. Informuje nas o okolicznościach, w jakich odbywa się dana czynność. Odpowiada na pytania: jak? gdzie? kiedy? dlaczego? po co?

Przykład: Pies szczeka głośno. (Jak szczeka? Głośno – to okolicznik)

Przykład: Idę do szkoły rano. (Kiedy idę? Rano – to okolicznik)

Zapamiętaj! Znajomość części zdania pomoże Ci w analizie zdań, pisaniu poprawnych i zrozumiałych tekstów oraz w rozwiązywaniu zadań na sprawdzianach! Ćwicz regularnie, a z pewnością osiągniesz sukces.