Części Zdania Sprawdzian Z Odpowiedziami Klasa 5

Części zdania! Brzmi poważnie, prawda? Ale spokojnie, rozłożymy to na czynniki pierwsze, jak klocki LEGO! Pomyśl o zdaniu jako o drużynie. Każdy zawodnik ma swoją rolę.

Podmiot – Kto? Co?

Podmiot to najważniejszy zawodnik w drużynie – w zdaniu. To on wykonuje akcję. Zadajemy pytanie: Kto? Co? robi daną czynność. Przykład? Pies szczeka. Kto szczeka? Pies! Wyobraź sobie pieska, który głośno woła – to podmiot!

Podmiot może być ukryty! Na przykład: "Lubię lody." Kto lubi? Ja! Ja to ukryty podmiot. Możesz go sobie dopisać, żeby było łatwiej.

Orzeczenie – Co robi?

Orzeczenie to akcja. Co się dzieje? Co robi podmiot? Zadajemy pytanie: Co robi? Co się z nim dzieje? W przykładzie "Pies szczeka" – szczeka to orzeczenie. Pomyśl o głośnym "Hau hau!" - to akcja psa.

Orzeczenie często jest czasownikiem. Ale może też być wyrażeniem. Na przykład: "Ona jest lekarzem." Orzeczeniem jest tutaj jest lekarzem. Wyobraź sobie panią doktor w białym fartuchu – ona coś robi, ma jakąś rolę. Jest lekarzem!

Przydawka – Jaki? Czyj? Który?

Przydawka to taki dodatek, ozdobnik. Opisuje podmiot. Zadajemy pytania: Jaki? Czyj? Który? Ile? W zdaniu "Duży pies szczeka" słowo duży to przydawka. Wyobraź sobie suczkę rasy bernardyn! Opisuje ona, jaki jest ten pies. Powiększa twój obraz w głowie!

Przydawka sprawia, że zdanie jest bardziej szczegółowe. Daje więcej informacji. Bez niej zdanie wciąż ma sens, ale jest mniej barwne. Porównaj "Pies szczeka" z "Bury pies szczeka". W drugim zdaniu wiesz więcej.

Dopełnienie – Kogo? Czego? Komu? Czemu? Kim? Czym? O kim? O czym?

Dopełnienie to ktoś lub coś, na kogo/co wpływa akcja. Zadajemy pytania: Kogo? Czego? Komu? Czemu? Kim? Czym? O kim? O czym? W zdaniu "Pies goni kota" – kota to dopełnienie. Wyobraź sobie kota, który ucieka przed psem. To właśnie na niego wpływa akcja gonienia!

Dopełnienie odpowiada na pytania w przypadkach zależnych. Pamiętaj o tym! Ono „dopełnia” treść zdania. Mówi, na czym skupia się czynność. Bez dopełnienia zdanie mogłoby być niepełne.

Okolicznik – Gdzie? Kiedy? Jak? Dlaczego?

Okolicznik opisuje okoliczności akcji. Mówi nam: Gdzie? Kiedy? Jak? Dlaczego? coś się dzieje. W zdaniu "Pies szczeka głośno" – głośno to okolicznik. Wyobraź sobie pieska, który szczeka tak, że aż szyby drżą! Opisuje on, jak pies szczeka. Informuje nas o sposobie wykonania czynności.

Okolicznik może odnosić się do miejsca ("Pies szczeka w parku"), czasu ("Pies szczeka w nocy"), sposobu ("Pies szczeka wesoło") i przyczyny ("Pies szczeka z radości"). Pomyśl o okoliczniku jak o dodatkowych informacjach, które ubogacają całą historię.

Zapamiętaj! Ćwiczenie czyni mistrza! Im więcej będziesz analizować zdania, tym łatwiej rozpoznasz części zdania. Powodzenia na sprawdzianie!