Dyktando Z Nie Klasa 5
Dyktando z Nie dla klasy 5 to po prostu dyktando, które skupia się na pisowni słowa "nie" z różnymi częściami mowy. Chodzi o to, aby dzieci dobrze zrozumiały, kiedy "nie" piszemy razem, a kiedy osobno.
Kiedy "nie" piszemy łącznie?
Zacznijmy od sytuacji, w których "nie" łączy się z wyrazem. Zasadniczo, robimy to z:
- Rzeczownikami: Np. nieszczęście (nie + szczęście), niedowierzanie (nie + dowierzanie). Myśl o tym tak: czy "nieszczęście" to po prostu "nie szczęście"? Nie, to konkretny stan.
- Przymiotnikami: Np. niedobry (nie + dobry), niebieski (nie + bieski - uwaga, czasem "nie" tworzy nowy wyraz!). "Niedobry" to przeciwieństwo "dobrego".
- Przysłówkami pochodzącymi od przymiotników: Np. niedobrze (nie + dobrze), nietrzeźwo (nie + trzeźwo). "Niedobrze" to przeciwieństwo "dobrze".
Przykład: "On ma nieszczęście, bo jest niedobry dla zwierząt i zachowuje się niedobrze."
Must Read
Kiedy "nie" piszemy oddzielnie?
Teraz przejdźmy do sytuacji, w których "nie" piszemy osobno.
- Z czasownikami: Np. nie idę, nie jem, nie lubię. To jest chyba najłatwiejsze do zapamiętania. Wyjątek: Wyrazy typu nienawidzić, niedomagać, niedosłyszeć piszemy łącznie, bo "nie" stanowi integralną część słowa.
- Z liczebnikami: Np. nie pięć, nie dziesięć. "Mam nie pięć, ale sześć jabłek."
- Z zaimkami: Np. nie ja, nie ty, nie on (ale uwaga na zaimki np. "niejeden", pisane łącznie!). "To nie ja to zrobiłem!"
- Z wyrażeniami przyimkowymi: Np. nie w domu, nie na stole. "On jest nie w domu, ale w szkole."
- Gdy "nie" wyraża przeciwstawienie: Np. "To nie duży, ale mały dom."
Przykład: "Ja nie lubię, gdy ktoś nie mówi prawdy. To nie fair! (bo fair to nie rzeczownik, przymiotnik ani przysłówek pochodzący od przymiotnika, a poza tym wyraża przeciwstawienie, że to nie jest sprawiedliwe)".
Porady na koniec
Najlepszy sposób na nauczenie się pisowni "nie" to ćwiczenia! Pisz jak najwięcej dyktand. Pamiętaj, żeby dokładnie analizować każdy wyraz i zastanawiać się, czy "nie" tworzy z nim całość, czy go zaprzecza. Jeśli masz wątpliwości, sprawdź w słowniku. Powodzenia na dyktandzie z nie!
