Imiesłów Sprawdzian Klasa 7

Hej! Zbliża się sprawdzian z imiesłowów w 7 klasie? Spokojnie, to nie jest tak trudne, jak się wydaje. Rozłóżmy to na czynniki pierwsze. Postaram się wytłumaczyć wszystko prosto i zrozumiale. Żadnej paniki!

Czym w ogóle jest imiesłów?

Imiesłów to taka forma czasownika, która łączy cechy czasownika i przymiotnika (albo przysłówka). Pomyśl o nim jak o hybrydzie. Możemy opisywać, jak coś się dzieje (czasownik) i jednocześnie opisywać, jak coś lub ktoś wygląda (przymiotnik). To właśnie robi imiesłów.

W gramatyce wyróżniamy dwa główne rodzaje imiesłowów: przymiotnikowe i przysłówkowe. Każdy z nich ma swoje własne zadania i tworzy się je trochę inaczej. Przyjrzymy się im po kolei.

Imiesłowy przymiotnikowe

Imiesłowy przymiotnikowe opisują cechy. Dzielimy je na czynne i bierne. Zazwyczaj odpowiadają na pytania: jaki?, jaka?, jakie?. Opisują one rzeczownik, tak jak zwykły przymiotnik.

Imiesłów przymiotnikowy czynny pokazuje, że ktoś coś robi. Tworzymy go od czasowników niedokonanych. Najczęściej ma końcówki: -ący, -ąca, -ące. Na przykład: biegnący chłopak, śpiewająca dziewczyna, myjące auto. Widzimy, że chłopiec biega, dziewczyna śpiewa, a auto się myje. Opisujemy ich aktywność.

Imiesłów przymiotnikowy bierny opisuje, że ktoś poddawany jest jakiejś czynności. Tworzymy go od czasowników przechodnich (czyli takich, które mogą mieć dopełnienie w bierniku). Ma końcówki: -ny, -na, -ne, -ty, -ta, -te. Na przykład: umyty samochód, upieczone ciasto, czytana książka. Ktoś umył samochód, ktoś upiekł ciasto, ktoś czyta książkę. Opisujemy stan po wykonaniu czynności.

Imiesłowy przysłówkowe

Imiesłowy przysłówkowe pełnią funkcję podobną do przysłówków. Opisują, jak wykonuje się czynność. Dzielimy je na współczesne i uprzednie. Odpowiadają na pytanie: jak?.

Imiesłów przysłówkowy współczesny opisuje czynność, która dzieje się w tym samym czasie, co inna czynność. Tworzymy go od czasowników niedokonanych. Ma końcówki: -ąc. Na przykład: idąc ulicą, słuchałem muzyki. Idę i słucham w tym samym momencie.

Imiesłów przysłówkowy uprzedni opisuje czynność, która wydarzyła się wcześniej niż inna czynność. Tworzymy go od czasowników dokonanych. Ma końcówki: -wszy, -łszy. Na przykład: zjadłszy obiad, poszedłem spać. Najpierw zjadłem obiad, a potem poszedłem spać.

Sprawdzian - na co zwrócić uwagę?

Na sprawdzianie najważniejsze jest, żeby rozpoznać, jaki rodzaj imiesłowu występuje w zdaniu. Zastanów się, czy dany wyraz opisuje cechę (przymiotnikowy), czy sposób wykonywania czynności (przysłówkowy). Potem określ, czy czynność jest wykonywana (czynny), czy ktoś jej podlega (bierny), albo czy dzieje się w tym samym czasie (współczesny) czy wcześniej (uprzedni). Przykładowe zdanie na sprawdzianie może wyglądać tak: "Ugotowany obiad pachniał wspaniale." W tym zdaniu "ugotowany" to imiesłów przymiotnikowy bierny.

Pamiętaj o końcówkach! One bardzo pomagają w rozpoznawaniu. Powodzenia na sprawdzianie! Mam nadzieję, że teraz wszystko jest jasne.