Kartkówka Biologia Klasa 8 Genetyka

Genetyka to dział biologii zajmujący się dziedziczeniem i zmiennością cech organizmów. Bada, w jaki sposób cechy rodziców są przekazywane potomstwu oraz dlaczego potomstwo różni się między sobą i od swoich rodziców.

Kluczowym pojęciem w genetyce jest DNA (kwas deoksyrybonukleinowy). To nośnik informacji genetycznej. DNA znajduje się w chromosomach, które z kolei zlokalizowane są w jądrze komórkowym. Fragment DNA kodujący jedną cechę nazywamy genem.

Każdy człowiek otrzymuje dwie kopie każdego genu – jedną od matki i jedną od ojca. Te kopie mogą być takie same (homozygota) lub różne (heterozygota). W przypadku heterozygoty, jeden z genów może być dominujący (ujawnia się w fenotypie) a drugi recesywny (ujawnia się tylko w homozygotach recesywnych).

Fenotyp to zespół cech organizmu, takich jak kolor oczu czy wzrost. Jest on wynikiem działania genotypu (zestawu genów) oraz wpływu środowiska.

Przykład 1: Jeśli gen odpowiadający za kolor oczu ma dwa allele – brązowy (dominujący, B) i niebieski (recesywny, b), to osoba o genotypie BB lub Bb będzie miała oczy brązowe, a osoba o genotypie bb – niebieskie.

Przykład 2: Dwie osoby o genotypie Bb (oczy brązowe) mogą mieć dziecko o oczach niebieskich (genotyp bb), jeśli przekażą mu swoje allele recesywne b.

Genetyka ma ogromne znaczenie w wielu dziedzinach życia. Wykorzystywana jest w medycynie (diagnostyka i leczenie chorób genetycznych), rolnictwie (tworzenie odmian roślin odpornych na choroby i szkodniki), kryminalistyce (identyfikacja sprawców na podstawie DNA) i wielu innych.