Kwas Azotowy 5 Wzór Sumaryczny

Kwas azotowy(V), o wzorze sumarycznym HNO₃, jest bezbarwną, dymiącą cieczą o silnych właściwościach utleniających i żrących. Jest to silny kwas nieorganiczny, który w roztworach wodnych ulega niemal całkowitej dysocjacji na jony wodorowe (H⁺) i jony azotanowe (NO₃^-).

Jego masa molowa wynosi około 63.01 g/mol. Kwas azotowy(V) jest higroskopijny, co oznacza, że pochłania wilgoć z powietrza. Jest również substancją wybuchową, zwłaszcza w wysokich stężeniach, a reakcje z niektórymi substancjami, takimi jak metale czy alkohole, mogą być bardzo gwałtowne.

Otrzymywanie kwasu azotowego(V) odbywa się przemysłowo metodą Ostwalda, która polega na katalitycznym utlenianiu amoniaku do tlenków azotu, a następnie absorpcji tych tlenków w wodzie. Proces ten pozwala na uzyskanie kwasu azotowego(V) o wysokiej czystości i stężeniu.

Przykładem reakcji kwasu azotowego(V) jest jego reakcja z miedzią:
3Cu + 8HNO₃ → 3Cu(NO₃)₂ + 2NO + 4H₂O. W tej reakcji kwas azotowy(V) utlenia miedź, a sam redukuje się do tlenku azotu(II).

Kolejny przykład to neutralizacja. Kwas azotowy(V) reaguje z zasadami, tworząc sole, zwane azotanami. Na przykład: HNO₃ + NaOH → NaNO₃ + H₂O. W tym przypadku powstaje azotan sodu (NaNO₃).

Kwas azotowy(V) ma szerokie zastosowanie w przemyśle. Używany jest do produkcji nawozów sztucznych (azotowych), materiałów wybuchowych (np. trotyl, nitrogliceryna), barwników, włókien syntetycznych, a także w procesach trawienia metali i oczyszczania powierzchni. Jego właściwości utleniające są wykorzystywane w wielu syntezach organicznych.