Liczba Mnoga Rodzaj Męsko I Niemęskoosobowy
Liczba mnoga rodzaju męskoosobowego i niemęskoosobowego to specyfika gramatyczna języka polskiego, która pojawia się w liczbie mnogiej, kiedy łączymy rzeczowniki różnych rodzajów gramatycznych. Najprościej mówiąc, jeśli w grupie ludzi i rzeczy (lub tylko rzeczy różnych rodzajów) musimy użyć formy przymiotnika lub czasownika w czasie przeszłym, to musimy zdecydować, czy cała grupa jest traktowana jako męskoosobowa czy niemęskoosobowa.
Zastosowanie ma to wpływ na formę, jaką przyjmie przymiotnik, zaimek wskazujący, a także czasownik w czasie przeszłym. Błąd w tym zakresie jest jednym z częstszych w języku polskim, dlatego warto to zrozumieć.
Kiedy używamy rodzaju męskoosobowego?
Rodzaj męskoosobowy stosujemy, gdy:
Must Read
- W grupie znajdują się przynajmniej dwie osoby rodzaju męskiego.
- W grupie jest jedna osoba rodzaju męskiego i przynajmniej jedna osoba rodzaju żeńskiego.
- W grupie jest jedna osoba rodzaju męskiego i dowolna liczba rzeczowników rodzaju nijakiego lub niemęskoosobowego.
Przykłady:
- Dwóch studentów było pilnych.
- Student i studentka byli pilni.
- Student i okno byli otwarci (brzmi dziwnie, ale gramatycznie poprawne).
Kiedy używamy rodzaju niemęskoosobowego?
Rodzaj niemęskoosobowy stosujemy, gdy:
- W grupie znajdują się tylko rzeczowniki rodzaju żeńskiego.
- W grupie znajdują się rzeczowniki rodzaju żeńskiego i nijakiego.
- W grupie znajdują się tylko rzeczowniki rodzaju nijakiego.
- W grupie znajdują się tylko rzeczowniki niemęskoosobowe (rzeczy).
Przykłady:
- Dwie studentki były pilne.
- Studentka i okno były otwarte.
- Dwa okna były otwarte.
- Dwa krzesła były nowe.
Szybka metoda rozpoznawania
Jeżeli masz problem z ustaleniem rodzaju, zadaj sobie pytanie: Czy w grupie znajduje się choćby jeden mężczyzna? Jeśli tak, użyj rodzaju męskoosobowego. Jeśli nie – użyj rodzaju niemęskoosobowego. To uproszczenie, ale w większości przypadków wystarczy.
Pamiętaj, że rodzaj męskoosobowy odnosi się tylko i wyłącznie do ludzi płci męskiej! Rzeczowniki męskie, które nie oznaczają osób, takie jak stół, samochód, traktujemy jako niemęskoosobowe w liczbie mnogiej.
