Matematyka Klasa 4 Sprawdzian Systemy Zapisywania Liczb
Cześć czwartoklasiści! Dziś powtórzymy systemy zapisywania liczb. To bardzo ważne przed sprawdzianem! Zobaczymy, jak zapisywać liczby na różne sposoby – nie tylko tak, jak robimy to codziennie.
System Dziesiątkowy - Nasi Codzienni Bohaterowie
Najczęściej używamy systemu dziesiątkowego. Mamy 10 cyfr: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Licząc po kolei, gdy dojdziemy do 9, dodajemy 1 do następnej kolumny (dziesiątek) i zaczynamy od zera.
Przykład: Liczba 123. Co to znaczy?
Must Read
- 1 – setka (100)
- 2 – dziesiątki (20)
- 3 – jedności (3)
Czyli 123 = 100 + 20 + 3.
Cyfry Rzymskie - Trochę Historii
Cyfry rzymskie to inny sposób zapisywania liczb. Używali ich starożytni Rzymianie. Najważniejsze znaki to:

- I = 1
- V = 5
- X = 10
- L = 50
- C = 100
- D = 500
- M = 1000
Jak je łączyć?
- Dodawanie: Znaki po prawej dodajemy. Na przykład: VI = 5 + 1 = 6, XI = 10 + 1 = 11
- Odejmowanie: Mniejszy znak przed większym oznacza odejmowanie. Na przykład: IV = 5 - 1 = 4, IX = 10 - 1 = 9
Kilka przykładów:
- XIV = 10 + (5 - 1) = 14
- XIX = 10 + (10 - 1) = 19
- XL = 50 - 10 = 40
- XC = 100 - 10 = 90
Pamiętaj, że nie możemy pisać np. IIII zamiast IV! Musimy używać odejmowania, gdy trzeba.

Rozkład Liczby na Czynniki Pierwsze
Czynniki pierwsze to liczby, które dzielą się tylko przez 1 i przez samą siebie (np. 2, 3, 5, 7, 11...).
Rozkład na czynniki pierwsze to zapisanie liczby jako iloczynu liczb pierwszych.
Przykład: Rozłóżmy liczbę 12.

- 12 dzielimy przez najmniejszą liczbę pierwszą, czyli 2: 12 : 2 = 6
- 6 dzielimy przez 2: 6 : 2 = 3
- 3 dzielimy przez 3: 3 : 3 = 1
Czyli 12 = 2 x 2 x 3. Możemy też zapisać: 12 = 22 x 3.
Zaokrąglanie Liczb
Zaokrąglanie pomaga uprościć liczby. Zaokrąglamy do najbliższej dziesiątki, setki, tysiąca itd.
Zasady:

- Jeśli cyfra zaokrąglana jest 0, 1, 2, 3, 4 – zaokrąglamy w dół.
- Jeśli cyfra zaokrąglana jest 5, 6, 7, 8, 9 – zaokrąglamy w górę.
Przykład: Zaokrąglij 127 do dziesiątek.
Patrzymy na cyfrę jedności (7). Ponieważ 7 > 5, zaokrąglamy w górę. 127 zaokrąglone do dziesiątek to 130.
Powodzenia na sprawdzianie! Pamiętaj o ćwiczeniach i powtórkach, a na pewno dasz radę!
