Nowa Era Fizyka Gimnazjum Fale Sprawdzian

Fale, to inaczej rozchodzące się zaburzenie. Wyobraź sobie kamień wrzucony do stawu. Widzisz, jak na wodzie powstają okręgi i rozchodzą się na boki. To właśnie fala!

Co to znaczy "zaburzenie"?

Zaburzenie to zmiana stanu. W przypadku wody, to wychylenie powierzchni z jej normalnego, płaskiego położenia. Mogą to być też zmiany ciśnienia (dźwięk) albo pola elektromagnetycznego (światło).

Rodzaje fal

Istnieją dwa główne rodzaje fal: poprzeczne i podłużne.

Must Read

Fale poprzeczne: Zaburzenie rozchodzi się prostopadle do kierunku rozchodzenia się fali. Wyobraź sobie falę na sznurze, gdy poruszasz nim w górę i w dół. Najlepszy przykład to światło!
Fale podłużne: Zaburzenie rozchodzi się wzdłuż kierunku rozchodzenia się fali. Wyobraź sobie sprężynę. Jeśli ją pociągniesz i puścisz, powstanie fala, która rozchodzi się wzdłuż sprężyny. Przykład: dźwięk.

Podstawowe parametry fali

Żeby opisać falę, używamy kilku ważnych pojęć:

Długość fali (λ): Odległość między dwoma kolejnymi punktami fali, które są w tej samej fazie (np. między dwoma szczytami). Mierzymy ją np. w metrach.
Amplituda: Maksymalne wychylenie z położenia równowagi. Im większa amplituda, tym "silniejsza" fala. Np. głośniejszy dźwięk ma większą amplitudę.
Częstotliwość (f): Liczba drgań (czyli przejść przez pełen cykl) w ciągu jednej sekundy. Mierzymy ją w hercach (Hz). Im wyższa częstotliwość, tym wyższy dźwięk.
Okres (T): Czas trwania jednego pełnego drgania. Jest odwrotnością częstotliwości: T = 1/f.
Prędkość fali (v): Prędkość, z jaką fala rozchodzi się w danym ośrodku. Zależy od długości fali i częstotliwości: v = λ * f.