Przyroda Kl4 Sprawdzian Z Dzialu 3

Witaj! Przygotuj się na powtórkę materiału z działu 3 z przyrody dla klasy 4. Skupimy się na najważniejszych zagadnieniach. Postaramy się to zrobić w prosty i przystępny sposób. Powodzenia!

Powłoka ziemska

Ziemia, nasza planeta, ma kilka warstw. Najbardziej zewnętrzną warstwą jest powłoka ziemska. To ta część Ziemi, na której żyjemy, oddychamy i budujemy.

Powłoka ziemska składa się z litosfery, hydrosfery i atmosfery. Litosfera to skalna powłoka Ziemi, czyli skały i gleba. Hydrosfera to wszystkie wody na Ziemi, oceany, rzeki, jeziora. Atmosfera to powietrze, którym oddychamy.

Te trzy sfery wzajemnie na siebie oddziałują. Na przykład, deszcz (hydrosfera) eroduje skały (litosfera). Wiatr (atmosfera) przenosi pył i piasek (litosfera).

Skały i minerały

Skały budują litosferę. Są to naturalne skupiska minerałów. Minerały to substancje chemiczne, które mają określoną budowę.

Skały dzielimy na magmowe, osadowe i metamorficzne. Skały magmowe powstają z magmy, czyli stopionej skały. Przykładem jest granit. Skały osadowe powstają z osadów, takich jak piasek, muł i szczątki organizmów. Przykładem jest piaskowiec i wapień. Skały metamorficzne powstają, gdy skały magmowe lub osadowe zostają poddane wysokiej temperaturze i ciśnieniu. Przykładem jest marmur.

Każda skała ma inne właściwości. Różnią się kolorem, twardością i strukturą. Dlatego niektóre skały nadają się do budowy domów, a inne do wyrobu ozdób.

Gleba

Gleba to wierzchnia warstwa litosfery. Powstaje w wyniku wietrzenia skał. Jest to bardzo ważna część środowiska, ponieważ rosną w niej rośliny.

Gleba składa się z części mineralnych, organicznych, wody i powietrza. Części mineralne pochodzą z wietrzejących skał. Części organiczne to szczątki roślin i zwierząt, które tworzą próchnicę. Próchnica jest bardzo ważna dla żyzności gleby.

Rodzaje gleb zależą od rodzaju skał, z których powstały, oraz od klimatu. Mamy gleby piaszczyste, gliniaste, lessowe i inne. Każdy rodzaj gleby ma inne właściwości i nadaje się do uprawy innych roślin.

Woda

Woda to bardzo ważny składnik środowiska. Pokrywa około 70% powierzchni Ziemi. Jest niezbędna do życia wszystkich organizmów.

Woda występuje w trzech stanach skupienia: stałym (lód), ciekłym (woda) i gazowym (para wodna). Woda w przyrodzie krąży w obiegu zamkniętym. Paruje z powierzchni oceanów, rzek i jezior, tworzy chmury, a następnie spada jako deszcz lub śnieg.

Woda słodka i słona to dwa główne rodzaje wody. Woda słodka występuje w rzekach, jeziorach i lodowcach. Woda słona występuje w oceanach i morzach. Tylko niewielka część wody na Ziemi to woda słodka, dostępna dla człowieka.

Powietrze

Powietrze to mieszanina gazów, która otacza Ziemię. Tworzy atmosferę. Najważniejsze składniki powietrza to azot i tlen. Tlen jest niezbędny do oddychania ludzi i zwierząt.

Atmosfera chroni nas przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym. Utrzymuje odpowiednią temperaturę na Ziemi. Dzięki atmosferze możliwe jest życie na naszej planecie.

Zanieczyszczenie powietrza to poważny problem. Powodują go spaliny samochodowe, dymy z fabryk i spalanie węgla w piecach. Zanieczyszczone powietrze szkodzi zdrowiu ludzi i zwierząt.