Pulas Zycia 3 Biologa Sprawdzian Genetyka

Genetyka to nauka o dziedziczeniu i zmienności organizmów. Puls Życia 3, podręcznik do biologii, z pewnością zawiera rozdział o genetyce, przygotowujący do sprawdzianu. Zobaczmy, co musisz wiedzieć!

Podstawowe pojecia

Zacznijmy od podstawowych pojęć, które musisz znać jak własną kieszeń:

Gen: To fragment DNA, który zawiera informację o konkretnej cesze, np. kolor oczu.
Allele: Różne wersje tego samego genu. Możesz mieć allel na oczy niebieskie i allel na oczy brązowe.
Genotyp: Zestaw genów, jakie posiada dany organizm. To kombinacja alleli.
Fenotyp: Cechy, które widać, np. kolor włosów, wzrost. Fenotyp to wynik genotypu i wpływu środowiska.
Homozygota: Osoba ma dwa identyczne allele danego genu (np. dwa allele na oczy niebieskie).
Heterozygota: Osoba ma dwa różne allele danego genu (np. jeden allel na oczy niebieskie i jeden na oczy brązowe).
Dominujący allel: Allel, którego cecha ujawnia się w fenotypie, nawet jeśli osobnik jest heterozygotą.
Recesywny allel: Allel, którego cecha ujawnia się w fenotypie tylko wtedy, gdy osobnik jest homozygotą (ma dwa takie allele).

Krzyżówki genetyczne

Krzyżówki genetyczne (krzyżówki Mendla) to sposób przewidywania, jakie cechy będą miały potomkowie. Najczęściej stosuje się kwadraty Punnetta.

Must Read

Przykład: Załóżmy, że mamy gen określający kolor kwiatu. Allel czerwony (C) jest dominujący, a allel biały (c) jest recesywny.

Jeśli skrzyżujemy dwa osobniki heterozygotyczne (Cc x Cc), użyjemy kwadratu Punnetta:

Sprawdzian Biologia Klasa 7 Regulacja Nerwowo Hormonalna Odpowiedzi

     C    c
  C  CC   Cc
  c  Cc   cc

Wyniki: CC (czerwony), Cc (czerwony), Cc (czerwony), cc (biały). Czyli, prawdopodobieństwo, że potomstwo będzie miało czerwone kwiaty wynosi 75%, a białe 25%.

Prawa Mendla

Prawa Mendla opisują, jak dziedziczone są cechy:

BIOLOGIA KLASA 3 LO GENETYKA MOLEKULARNA POMOCY! - Brainly.pl

Prawo segregacji: Allele jednego genu rozdzielają się podczas tworzenia gamet. Oznacza to, że każda gameta zawiera tylko jeden allel danego genu.
Prawo niezależnego dziedziczenia: Allele różnych genów dziedziczą się niezależnie od siebie (pod warunkiem, że geny te znajdują się na różnych chromosomach).

Dziedziczenie cech sprzężonych z płcią

Niektóre geny znajdują się na chromosomach płci (X i Y). Cechy kodowane przez te geny są dziedziczone sprzężenie z płcią. Przykładem jest daltonizm (nierozróżnianie barw), który jest częściej spotykany u mężczyzn niż u kobiet.

Mutacje

Mutacje to zmiany w materiale genetycznym (DNA). Mogą być spontaniczne lub wywołane przez czynniki zewnętrzne (np. promieniowanie). Mutacje mogą być szkodliwe, obojętne lub korzystne.

Podsumowując: Powtórz pojęcia, spróbuj rozwiązać kilka zadań z krzyżówkami genetycznymi i zrozumieć prawa Mendla. Powodzenia na sprawdzianie z genetyki!