Rodzaj Męskoosobowy I Niemęskoosobowy Przykłady
W języku polskim, mówiąc o grupach ludzi, używamy dwóch ważnych rodzajów gramatycznych: rodzaju męskoosobowego i rodzaju niemęskoosobowego. Różnica między nimi decyduje o formie czasownika i zaimków, gdy mówimy o grupie osób.
Rodzaj Męskoosobowy
Rodzaj męskoosobowy stosujemy, gdy w grupie, o której mówimy, jest przynajmniej jeden mężczyzna. Nieważne, ile jest kobiet, jeśli jest jeden mężczyzna, używamy rodzaju męskoosobowego. Myśl o tym jak o zasadzie "mężczyzna ma głos".
Przykłady:
Must Read
- "Dwóch chłopców i trzy dziewczynki poszli do kina." (Poszli - forma męskoosobowa)
- "Adam i Maria byli zmęczeni." (Byli - forma męskoosobowa)
- "Grupka uczniów (z jednym chłopakiem) zrobiła zadanie." (Pamiętaj, choć "grupka" to rzeczownik żeński, decyduje obecność mężczyzny, więc powinno być: "Grupka uczniów (z jednym chłopakiem) zrobili zadanie.")
Zwróć uwagę na formę czasownika – w czasie przeszłym dla rodzaju męskoosobowego używamy końcówek "-li" (np. poszli, byli, zrobili). Podobnie jest z zaimkami, np. "oni".
Rodzaj Niemęskoosobowy
Rodzaj niemęskoosobowy używamy tylko wtedy, gdy w grupie nie ma ani jednego mężczyzny, są same kobiety, dzieci lub osoby w liczbie mnogiej, których płeć jest nieokreślona, a nie są to mężczyźni.
Przykłady:
- "Trzy dziewczynki poszły do kina." (Poszły - forma niemęskoosobowa)
- "Maria i Anna były zmęczone." (Były - forma niemęskoosobowa)
- "Dzieci zjadły obiad." (Zjadły - forma niemęskoosobowa; zakłada się, że w grupie nie ma mężczyzn.)
- "Koty piły mleko." (Piły - forma niemęskoosobowa; zwierzęta nie podlegają rodzajom gramatycznym odnoszącym się do ludzi.)
W czasie przeszłym dla rodzaju niemęskoosobowego używamy końcówek "-ły" (np. poszły, były, zjadły, piły). Podobnie jest z zaimkami, np. "one".
Podsumowanie
Zapamiętaj: jeśli w grupie jest choćby jeden mężczyzna, zawsze używamy rodzaju męskoosobowego. Rodzaj niemęskoosobowy to opcja, gdy nie ma żadnego mężczyzny w grupie, albo mówimy o zwierzętach lub rzeczach.
Ćwicz! Im więcej przykładów przeanalizujesz, tym łatwiej będzie Ci poprawnie stosować rodzaj męskoosobowy i rodzaj niemęskoosobowy w swoich wypowiedziach.
