Składnia Zdania Pojedynczego I Złożonego

Składnia to inaczej budowa zdania. Interesuje nas, jak wyrazy łączą się ze sobą i tworzą sensowną całość. Dzielimy zdania na pojedyncze i złożone.

Zdanie pojedyncze to takie zdanie, które zawiera jedno orzeczenie, czyli jeden czasownik w formie osobowej. Orzeczenie to najważniejsza część zdania, informująca o czynności lub stanie. Na przykład: Kot śpi. Tutaj orzeczeniem jest słowo "śpi". Inne przykłady: Dziecko się bawi. Oni czytają książkę. Każde z tych zdań ma tylko jedno orzeczenie.

Zdanie złożone natomiast zawiera dwa lub więcej orzeczeń. Oznacza to, że w zdaniu złożonym mamy kilka zdań pojedynczych połączonych w całość. Na przykład: Pada deszcz i wieje wiatr. Mamy tutaj dwa orzeczenia: "pada" i "wieje". Połączyliśmy dwa zdania pojedyncze: "Pada deszcz" i "Wieje wiatr".

Zdania złożone mogą być połączone na różne sposoby: spójnikami (i, lub, ale, bo), zaimkami względnymi (który, jaki, gdzie) lub bezspójnikowo (za pomocą przecinka, średnika, myślnika). Przykład zdania złożonego ze spójnikiem: Uczę się polskiego, bo chcę mówić biegle. Przykład zdania złożonego z zaimkiem względnym: To jest książka, którą ci polecałem.

Rozpoznawanie orzeczeń to klucz do odróżnienia zdania pojedynczego od złożonego. Jeśli w zdaniu jest tylko jedno orzeczenie, jest to zdanie pojedyncze. Jeśli jest więcej, jest to zdanie złożone. Pamiętaj o tym!