Sprawdzian Chemia 8 Klasa Sole
Sole to związki chemiczne, które powstają w wyniku reakcji kwasu z zasadą. Mówiąc prościej, wyobraź sobie, że kwas oddaje swoje wodory (H+), a zasada oddaje jony metalu lub amonu (NH4+), a te elementy łączą się, tworząc sól. Przykładowo, sól kuchenna (chlorek sodu – NaCl) powstaje, gdy kwas solny (HCl) reaguje z wodorotlenkiem sodu (NaOH).
Sole mają wiele zastosowań. Używamy ich w kuchni (sól kuchenna!), w rolnictwie (jako nawozy), w przemyśle (do produkcji innych substancji chemicznych) i w medycynie (np. sole fizjologiczne).
Jak rozwiązywać zadania z solami w 8 klasie? Krok po kroku:
- Krok 1: Rozpoznaj sole. Szukaj związków, które składają się z kationu metalu (np. Na+, K+, Ca2+) lub kationu amonu (NH4+) oraz anionu reszty kwasowej (np. Cl-, SO42-, NO3-). Przykłady: siarczan(VI) potasu (K2SO4), azotan(V) wapnia (Ca(NO3)2).
- Krok 2: Nazewnictwo soli. Nazwa soli składa się z dwóch części: nazwy resztki kwasowej (anionu) i nazwy metalu (kationu) z uwzględnieniem jego wartościowości (jeśli metal ma kilka wartościowości). W nazwie reszty kwasowej, cyfra rzymska w nawiasie określa stopień utlenienia atomu niemetalu w tej reszcie. Przykłady:
- Kwas siarkowy(VI) -> reszta kwasowa: siarczan(VI) -> sól: siarczan(VI) sodu (Na2SO4)
- Kwas azotowy(V) -> reszta kwasowa: azotan(V) -> sól: azotan(V) magnezu (Mg(NO3)2)
- Krok 3: Pisanie wzorów sumarycznych soli. Znajdź wartościowość metalu i resztki kwasowej. Skrzyżuj te wartościowości (w sensie: przypisz wartościowość resztki kwasowej jako indeks dolny metalu, i odwrotnie). Uprość indeksy, jeśli to możliwe. Pamiętaj, że suma ładunków w związku musi być równa zero.
- Przykład: Wapń (Ca) ma wartościowość II, a reszta siarczanowa(VI) (SO4) ma wartościowość II. Po skrzyżowaniu mamy Ca2(SO4)2, co upraszczamy do CaSO4 (siarczan(VI) wapnia).
- Przykład: Glin (Al) ma wartościowość III, a reszta azotanowa(V) (NO3) ma wartościowość I. Po skrzyżowaniu mamy Al(NO3)3 (azotan(V) glinu).
- Krok 4: Reakcje otrzymywania soli. Najczęstsze reakcje to:
- Kwas + zasada -> sól + woda (reakcja zobojętniania) - np. HCl + NaOH -> NaCl + H2O
- Metal + kwas -> sól + wodór - np. Zn + H2SO4 -> ZnSO4 + H2
- Tlenek metalu + kwas -> sól + woda - np. CaO + 2HCl -> CaCl2 + H2O
- Wodorotlenek + tlenek kwasowy -> sól + woda - np. 2NaOH + SO2 -> Na2SO3 + H2O
Ćwicz pisanie wzorów i nazw soli, a rozwiązywanie zadań stanie się o wiele łatwiejsze! Pamiętaj o wartościowościach i o tym, jak powstają nazwy od kwasów.
