Sprawdzian Chemia Nowej Ery Klasa 7 Wodorotlenki

Wodorotlenki to związki chemiczne. Zawierają metal i grupę wodorotlenową (-OH).

Co to znaczy?

Rozłóżmy to na części. Metal to pierwiastek, który przewodzi prąd. Przykłady to sód (Na), potas (K), wapń (Ca). Grupa wodorotlenowa (-OH) to atom tlenu (O) połączony z atomem wodoru (H). Razem tworzą one charakterystyczną grupę wodorotlenków.

Wzór ogólny wodorotlenków to M(OH)_n. M to metal. (OH) to grupa wodorotlenowa. n to wartościowość metalu. Wartościowość mówi, ile wiązań może utworzyć atom metalu.

Jak powstają wodorotlenki?

Wodorotlenki często powstają w reakcji tlenku metalu z wodą. Na przykład: tlenek sodu (Na₂O) + woda (H₂O) → wodorotlenek sodu (NaOH).

Metale z pierwszej grupy układu okresowego (np. sód, potas) reagują z wodą bezpośrednio. Powstaje wodorotlenek i wodór. Ta reakcja jest gwałtowna i wydziela się ciepło.

Właściwości wodorotlenków

Wodorotlenki to zazwyczaj ciała stałe. Mają zasadowy odczyn. Oznacza to, że zmieniają barwę wskaźników. Na przykład, fenoloftaleina pod ich wpływem staje się malinowa.

Wodorotlenki rozpuszczalne w wodzie nazywamy zasadami. Do zasad należą np. wodorotlenek sodu (NaOH) i wodorotlenek potasu (KOH). Zasady są żrące. Trzeba uważać, żeby nie poparzyć nimi skóry.

Wodorotlenki nierozpuszczalne w wodzie tworzą osady. Przykładem jest wodorotlenek miedzi(II) (Cu(OH)₂), który ma niebieski kolor.

Przykłady i zastosowania

Wodorotlenek sodu (NaOH), czyli soda kaustyczna, jest używany do produkcji mydła, papieru i w przemyśle chemicznym.

Wodorotlenek wapnia (Ca(OH)₂), czyli wapno gaszone, jest używany w budownictwie do zapraw murarskich i do bielenia ścian.

Wodorotlenek magnezu (Mg(OH)₂) jest składnikiem leków na zgagę. Działa zobojętniająco na kwas solny w żołądku.

Jak sprawdzić, czy coś jest wodorotlenkiem?

Można użyć wskaźników. Wskaźniki to substancje, które zmieniają kolor w zależności od odczynu roztworu. Na przykład, papierek uniwersalny w roztworze wodorotlenku staje się niebieski. Fenoloftaleina barwi się na malinowo.

Pamiętaj! Praca z wodorotlenkami wymaga ostrożności. Należy nosić okulary ochronne i rękawice.