Sprawdzian Fonetyka 3 Gimnazjum Powtórzenie

Hej! Czas na powtórkę z Fonetyki przed sprawdzianem w 3 Gimnazjum! Fonetyka to nauka o dźwiękach mowy. Dziś przypomnimy sobie najważniejsze zagadnienia, żeby sprawdzian poszedł gładko!

Co musisz wiedzieć?

Przede wszystkim, pamiętaj o:

Głoski i litery: to nie zawsze to samo!
Alfabet fonetyczny (IPA): zapisujemy dźwięki precyzyjnie.
Dźwięczność i bezdźwięczność: czy struny głosowe drżą?
Uproszczenia w wymowie: czasami coś "zjadamy".
Akcent: gdzie kładziemy nacisk?

Głoski a litery - jaka różnica?

Litera to znak graficzny (np. "a", "b", "c"). Głoska to dźwięk, który słyszymy (np. "a" w słowie "ala"). Czasami jedna litera odpowiada kilku głoskom (np. "x" to "ks"). Czasami jedna głoska zapisywana jest kilkoma literami (np. "sz").

Must Read

Przykład: Słowo "krzyk". Ma 5 liter, ale 5 głosek. Słowo "chrząszcz" ma 9 liter, ale też 9 głosek.

Alfabet Fonetyczny (IPA)

IPA to międzynarodowy system zapisu głosek. Każda głoska ma swój unikalny symbol. Dzięki niemu, możemy dokładnie zapisać, jak coś wymawiamy, niezależnie od języka. Nie przerażaj się, nie musisz znać wszystkich symboli! Ważne, żebyś rozumiał(a) ideę.

FONETYKA. Co to jest fonetyka? Język polski Klasa III Gim - PDF Darmowe

Przykład: Zapis fonetyczny słowa "kot" to [kɔt].

Dźwięczność i bezdźwięczność

Dźwięczne głoski powodują drganie strun głosowych. Przykład: "b", "d", "g", "w", "z". Spróbuj! Dotknij gardła i wymów "bbb". Czujesz drganie?

Bezdźwięczne głoski nie powodują drgania strun głosowych. Przykład: "p", "t", "k", "f", "s". Wymów "ppp". Brak drgania, prawda?

Ważne! Na końcu wyrazów często dochodzi do ubezdźwięcznienia. Na przykład "ząb" wymawiamy jak "zomp" (na końcu!).

8 Powtórzenie fonetyka CAŁOŚĆ | Genially

Uproszczenia w wymowie

Czasami, w mowie potocznej, upraszczamy wymowę. Np. "poszedłbym" wymawiamy często jako "poszedłbym". Znikają nam niektóre głoski.

Głoski nosowe, takie jak "ą" i "ę", przed spółgłoskami zwartymi (np. "p", "b", "t", "d", "k", "g") wymawiamy jako "om" i "en". Np. "kąt" wymawiamy jak "kont".

Akcent

Akcent to wyróżnienie jednej sylaby w wyrazie. W języku polskim najczęściej akcent pada na przedostatnią sylabę. Np. "dom" (akcent na "dom"), "mama" (akcent na "ma").

Pamiętaj o wyjątkach! Niektóre słowa mają akcent na trzecią sylabę od końca (np. matematyka, rzeczpospolita). Obce słowa mogą mieć akcent inaczej (np. computer).

Powodzenia na sprawdzianie! Pamiętaj, fonetyka wcale nie jest taka straszna, jak się wydaje! Ćwicz regularnie i wszystko pójdzie dobrze!