Sprawdzian Geografia Klasa 5 Skala

Skala na mapie to nic innego jak informacja, która mówi nam, ile razy obraz rzeczywistego terenu został pomniejszony, żeby zmieścił się na mapie. Dzięki skali możemy obliczyć odległość w terenie, mając odległość na mapie, i odwrotnie.

Skala najczęściej występuje w trzech formach:

• Liczbowa: np. 1:100 000 – Oznacza to, że 1 cm na mapie odpowiada 100 000 cm w terenie.
• Mianowana: np. 1 cm – 1 km – Oznacza to, że 1 cm na mapie odpowiada 1 kilometrowi w terenie.
• Podziałka liniowa: Graficzny element mapy, który pozwala odczytywać odległości bezpośrednio z mapy.

Jak obliczać odległości korzystając ze skali?

Załóżmy, że na mapie w skali 1:50 000 odległość między dwoma punktami wynosi 4 cm. Jak obliczyć rzeczywistą odległość w terenie?

Krok 1: Zapisz skalę liczbową: 1:50 000.

Krok 2: Oznacza to, że 1 cm na mapie odpowiada 50 000 cm w terenie.

Krok 3: Przelicz centymetry na metry lub kilometry. Pamiętaj: 1 m = 100 cm, 1 km = 100 000 cm. Czyli 50 000 cm to 500 m (50 000 / 100 = 500).

Krok 4: Pomnóż odległość na mapie przez przeliczoną wartość skali: 4 cm * 500 m = 2000 m.

Krok 5: Zamień metry na kilometry (jeśli potrzeba): 2000 m = 2 km.

Odp: Rzeczywista odległość między punktami wynosi 2 km.

Inny przykład:

Mapa ma skalę 1 cm – 250 m. Odległość między szkołą a parkiem na mapie wynosi 6 cm. Jaka jest rzeczywista odległość między szkołą a parkiem?

• Skala: 1 cm – 250 m
• Odległość na mapie: 6 cm
• Obliczenia: 6 cm * 250 m/cm = 1500 m
• Odpowiedź: Rzeczywista odległość wynosi 1500 m, czyli 1,5 km.

Ważne: Zawsze zwracaj uwagę na jednostki! Upewnij się, że dobrze przeliczasz centymetry na metry lub kilometry.

Zapamiętaj: Im mniejsza liczba w skali (np. 1:10 000), tym większe powiększenie i więcej szczegółów na mapie. Im większa liczba w skali (np. 1:1 000 000), tym mniejsze powiększenie i mniej szczegółów, ale obejmuje większy obszar.