Sprawdzian Gramatyczny Składnia Klasa 6

Cześć! Dzisiaj porozmawiamy o Sprawdzianie Gramatycznym Składnia Klasa 6. Brzmi groźnie? Spokojnie, rozłożymy to na czynniki pierwsze! Skupimy się na tym, jak budujemy zdania i jakie są ich części.

Co to w ogóle jest składnia?

Składnia to nauka o tym, jak łączymy wyrazy w zdania i jak te zdania są zbudowane. Pomyśl o tym jak o budowaniu z klocków - klocki to słowa, a zdanie to zbudowana z nich konstrukcja. Musisz wiedzieć, jak je połączyć, żeby konstrukcja była stabilna, czyli zdanie miało sens!

Podmiot i orzeczenie – król i królowa zdania

Każde pełne zdanie ma dwie najważniejsze części: podmiot i orzeczenie.

• Podmiot to osoba lub rzecz, która wykonuje czynność. Odpowiada na pytanie: kto? co? Na przykład: Mama gotuje obiad. (Kto gotuje? Mama).
• Orzeczenie to czynność, którą wykonuje podmiot. Odpowiada na pytanie: co robi? co się z nim dzieje? Na przykład: Mama gotuje obiad. (Co robi Mama? Gotuje).

Spróbujmy razem: Pies szczeka. Kto szczeka? Pies (podmiot). Co robi pies? Szczeka (orzeczenie).

Określenia – dodatkowe informacje o podmiocie i orzeczeniu

Oprócz podmiotu i orzeczenia, w zdaniu mogą występować określenia. One nam mówią więcej o podmiocie lub orzeczeniu. Mamy różne rodzaje określeń:

• Przydawka: określa rzeczownik (podmiot lub inne określenie rzeczownikowe). Odpowiada na pytania: jaki? która? czyj? ile? czego? z czego? Na przykład: Duży pies szczeka. (Jaki pies? Duży).
• Dopełnienie: określa orzeczenie i odpowiada na pytania przypadków zależnych (kogo? czego? komu? czemu? kogo? co? kim? czym? o kim? o czym?). Na przykład: Mama gotuje obiad. (Co gotuje Mama? Obiad).
• Okolicznik: określa orzeczenie i mówi nam o miejscu, czasie, sposobie, przyczynie lub celu czynności. Odpowiada na pytania: gdzie? kiedy? jak? dlaczego? po co? Na przykład: Pies szczeka głośno. (Jak szczeka pies? Głośno).

Zdania proste i złożone

Zdanie proste ma tylko jedno orzeczenie. Na przykład: Kasia czyta książkę.

Zdanie złożone ma dwa lub więcej orzeczeń, czyli zawiera dwa lub więcej zdań prostych połączonych ze sobą. Na przykład: Kasia czyta książkę, a Tomek rysuje. (Kasia czyta - orzeczenie "czyta", Tomek rysuje - orzeczenie "rysuje").

Grupy składniowe

W zdaniu wyrazy łączą się w grupy składniowe. Najważniejsze to grupa podmiotu (podmiot i jego określenia) i grupa orzeczenia (orzeczenie i jego określenia). Na przykład: Mądra Zosia pilnie się uczy. Grupa podmiotu: Mądra Zosia, Grupa orzeczenia: pilnie się uczy.

Pamiętaj! Ćwiczenie czyni mistrza! Im więcej będziesz analizować zdania, tym łatwiej będzie Ci radzić sobie ze składnią. Powodzenia na Sprawdzianie Gramatycznym!