Sprawdzian Język Polski Klasa 6 Części Zdania

Hej uczniowie klasy 6! Zbliża się sprawdzian z języka polskiego. Skupimy się na częściach zdania. To bardzo ważny temat. Razem damy radę!

Podmiot – Kto? Co?

Podmiot to wykonawca czynności. Odpowiada na pytania: kto? co? Najczęściej jest to rzeczownik lub zaimek. Może być też wyrażony w inny sposób, np. przez liczebnik lub przymiotnik. Pamiętajcie, żeby dobrze odczytać pytanie!

Przykłady: Mama gotuje obiad. Pies szczeka. On czyta książkę. Zauważcie, że podmiot jest zawsze w mianowniku. To ułatwia jego znalezienie.

Zwróć uwagę na podmiot domyślny. Czasem go nie widać. Na przykład: Poszłam do kina. Kto poszedł? Ja. Czyli podmiotem domyślnym jest "ja".

Orzeczenie – Co robi? Co się z nim dzieje?

Orzeczenie to czynność lub stan podmiotu. Odpowiada na pytania: co robi? co się z nim dzieje? w jakim jest stanie? Najczęściej jest to czasownik w formie osobowej. Bez orzeczenia nie ma zdania!

Przykłady: Kasia śpiewa. Kot spi. Drzewo jest zielone. Orzeczenie zawsze zgadza się z podmiotem. Sprawdzaj liczbę i rodzaj gramatyczny.

Mamy też orzeczenie imienne. Składa się z łącznika (np. "być", "stać się") i orzecznika (np. przymiotnik, rzeczownik). Na przykład: Ania jest uczennicą. Łącznik + orzecznik = orzeczenie imienne.

Przydawka – Jaki? Który? Czyj? Ile? Czego? Z czego?

Przydawka określa rzeczownik. Odpowiada na pytania: jaki? który? czyj? ile? czego? z czego? Najczęściej jest to przymiotnik, zaimek przymiotny, liczebnik lub rzeczownik w dopełniaczu.

Przykłady: Czerwone jabłko. Mój rower. Trzy koty. Przydawka zawsze odnosi się do jakiegoś rzeczownika. Zwracaj na to uwagę.

Może być przydawka przymiotna (np. ładny kwiat), zaimkowa (np. jego dom), liczebna (np. pięć książek) i rzeczowna (np. dom babci).

Dopełnienie – Kogo? Czego? Komu? Czemu? Kogo? Co? Kim? Czym? O kim? O czym?

Dopełnienie określa czasownik. Odpowiada na pytania przypadków zależnych: kogo? czego? komu? czemu? kogo? co? kim? czym? o kim? o czym? Może być wyrażone rzeczownikiem, zaimkiem lub wyrażeniem przyimkowym.

Przykłady: Czytam książkę. Pomagam mamie. Myślę o wakacjach. Dopełnienie uzupełnia znaczenie czasownika.

Rozróżniamy dopełnienie bliższe i dalsze. Ważne, aby dokładnie określić przypadek. Pytania przypadków pomogą Ci w tym.

Okolicznik – Jak? Gdzie? Kiedy? Dlaczego? Po co? Mimo co?

Okolicznik określa czasownik. Odpowiada na pytania: jak? gdzie? kiedy? dlaczego? po co? mimo co? Określa okoliczności, w których odbywa się czynność.

Przykłady: Biegam szybko. Mieszkam w Krakowie. Pojadę jutro. Uczę się, żeby zdać egzamin. Okoliczników jest wiele rodzajów.

Najważniejsze to: okolicznik miejsca (gdzie?), czasu (kiedy?), sposobu (jak?), przyczyny (dlaczego?), celu (po co?) i przyzwolenia (mimo co?).

Podsumowanie

Zapamiętaj! Podmiot to wykonawca czynności. Orzeczenie to czynność lub stan podmiotu. Przydawka określa rzeczownik. Dopełnienie określa czasownik. Okolicznik określa okoliczności czynności.

Powodzenia na sprawdzianie! Wierzę w Ciebie. Ćwicz pilnie, a wszystko pójdzie dobrze!