Sprawdzian Kl 3 Gim Poznajemy Weglowodory Nienasycone

Węglowodory nienasycone to związki chemiczne. Zawierają one tylko węgiel (C) i wodór (H), tak jak inne węglowodory. Co je wyróżnia? Posiadają wiązania wielokrotne między atomami węgla. Mówimy tu o wiązaniach podwójnych (dwa wiązania) lub potrójnych (trzy wiązania).

Czym są wiązania podwójne i potrójne?

Wyobraź sobie, że atomy węgla trzymają się za ręce. W węglowodorach nasyconych, jak np. metan, każdy atom węgla ma cztery "ręce" i każdą z nich trzyma atom wodoru lub inny atom węgla. To są wiązania pojedyncze. W węglowodorach nienasyconych niektóre atomy węgla trzymają się za siebie "podwójnie" lub "potrójnie". Zamiast jednej "ręki" używają dwóch lub trzech.

Przykłady węglowodorów nienasyconych

Najprostszym węglowodorem nienasyconym z wiązaniem podwójnym jest eten (inaczej etylen). Ma wzór C₂H₄. Dwa atomy węgla są połączone wiązaniem podwójnym, a każdy z nich łączy się jeszcze z dwoma atomami wodoru.

Najprostszym węglowodorem nienasyconym z wiązaniem potrójnym jest etyn (inaczej acetylen). Ma wzór C₂H₂. Dwa atomy węgla są połączone wiązaniem potrójnym, a każdy z nich łączy się jeszcze z jednym atomem wodoru.

Dlaczego "nienasycone"?

Nazwa "nienasycone" odnosi się do tego, że te węglowodory mogą przyłączyć do siebie więcej atomów wodoru. Dzięki wiązaniom podwójnym i potrójnym, mają "miejsce" na dodatkowe atomy. Węglowodory nasycone (z wiązaniami pojedynczymi) nie mogą przyłączyć więcej wodoru - są "nasycone" wodorem.

Właściwości węglowodorów nienasyconych

Węglowodory nienasycone są na ogół bardziej reaktywne niż węglowodory nasycone. Oznacza to, że łatwiej wchodzą w reakcje chemiczne. Wiązania podwójne i potrójne są "słabsze" niż pojedyncze, więc łatwiej je rozerwać i przyłączyć inne atomy.

Zastosowania węglowodorów nienasyconych

Eten (etylen) jest używany do produkcji tworzyw sztucznych, np. polietylenu, z którego robi się folie i butelki.

Etyn (acetylen) jest używany do spawania i cięcia metali. Pali się on bardzo gorącym płomieniem.

Podsumowanie

Pamiętaj! Węglowodory nienasycone zawierają wiązania podwójne lub potrójne między atomami węgla. Są bardziej reaktywne niż węglowodory nasycone i mają ważne zastosowania w przemyśle.