Sprawdzian Kl 4 Podmiot I Orzeczenie
Hej! Zastanawiasz się, co to jest podmiot i orzeczenie? Bez obaw, zaraz wszystko stanie się jasne. To gramatyczne pojęcia, które pomogą Ci lepiej rozumieć budowę zdań.
Czym jest podmiot?
Podmiot to ta część zdania, która odpowiada na pytanie: kto? co? Podmiot to osoba, zwierzę, rzecz lub zjawisko, o którym mówimy w zdaniu. Najczęściej podmiot występuje w mianowniku (kto? co?).
Wyobraź sobie zdanie: Pies szczeka. Kto szczeka? Pies. Zatem pies to podmiot. Inny przykład: Słońce świeci. Co świeci? Słońce. Więc słońce to również podmiot.
Must Read
Podmiot może być wyrażony na różne sposoby. Najczęściej jest to rzeczownik (pies, słońce), ale może być to też zaimek (ja, ty, on), liczebnik (pierwszy wygrał) albo nawet bezokolicznik (czytanie jest ciekawe).
Czym jest orzeczenie?
Orzeczenie to ta część zdania, która mówi, co robi podmiot, co się z nim dzieje lub jaki on jest. Odpowiada na pytania: co robi? co się z nim dzieje? jaki jest? Orzeczenie to najczęściej czasownik w formie osobowej.
Wróćmy do zdania: Pies szczeka. Co robi pies? Szczeka. Zatem szczeka to orzeczenie. W zdaniu: Słońce świeci. Co robi słońce? Świeci. Więc świeci to orzeczenie.
Orzeczenie może być proste, złożone lub imienne. Orzeczenie proste to po prostu jeden czasownik (świeci, szczeka). Orzeczenie złożone składa się z czasownika posiłkowego i bezokolicznika (będę czytał, chcę iść). Orzeczenie imienne składa się z łącznika (być, stać się, zostać) i orzecznika (rzeczownika, przymiotnika, liczebnika) – np. On jest lekarzem.
Jak znaleźć podmiot i orzeczenie?
Najpierw znajdź w zdaniu czasownik. To on najczęściej pełni funkcję orzeczenia. Następnie zadaj pytanie: kto? co? wykonuje tę czynność? Odpowiedź na to pytanie wskaże Ci podmiot. Pamiętaj, żeby zadawać pytania od orzeczenia do potencjalnego podmiotu.
Spójrz na zdanie: Mama gotuje obiad. Co robi? Gotuje. Kto gotuje? Mama. Zatem mama to podmiot, a gotuje to orzeczenie.
Inny przykład: Książka leży na stole. Co robi? Leży. Co leży? Książka. Więc książka to podmiot, a leży to orzeczenie.
Podsumowanie
Zapamiętaj! Podmiot to wykonawca czynności (kto? co?), a orzeczenie to sama czynność (co robi? co się dzieje?). Znajomość tych pojęć pomoże Ci lepiej analizować zdania i pisać poprawne teksty. Powodzenia!
