Sprawdzian Klaasa 2 Gimnazjum Biologias Rodział 5 Układ Odechowy

Układ oddechowy to bardzo ważny system w naszym ciele. Pozwala nam pobierać tlen z powietrza. Następnie tlen jest wykorzystywany przez komórki. W ten sposób wytwarzana jest energia. Równocześnie usuwany jest dwutlenek węgla.

Budowa Układu Oddechowego

Układ oddechowy składa się z kilku głównych części. Są to: drogi oddechowe i płuca. Drogi oddechowe to: jama nosowa, gardło, krtań, tchawica i oskrzela. Płuca są miejscem, gdzie zachodzi wymiana gazowa.

Jama nosowa ogrzewa i nawilża wdychane powietrze. Znajdują się w niej włoski i śluz. One zatrzymują zanieczyszczenia. Dalej powietrze przechodzi przez gardło. Gardło jest wspólnym odcinkiem dla układu oddechowego i pokarmowego.

Następnie powietrze trafia do krtani. Krtań zawiera struny głosowe. Dzięki nim możemy mówić. Dalej powietrze przemieszcza się do tchawicy. Tchawica to rura wzmocniona chrząstkami. Zapobiega to jej zapadaniu się.

Tchawica rozgałęzia się na dwa oskrzela główne. Oskrzela prowadzą do płuc. W płucach oskrzela dzielą się na coraz mniejsze oskrzeliki. Na końcu oskrzelików znajdują się pęcherzyki płucne. Są one otoczone siecią naczyń krwionośnych.

Wymiana Gazowa

W pęcherzykach płucnych zachodzi wymiana gazowa. Tlen z powietrza przechodzi do krwi. Dwutlenek węgla z krwi przechodzi do pęcherzyków. Krew transportuje tlen do wszystkich komórek ciała. Komórki wykorzystują tlen do procesów metabolicznych. Powstaje dwutlenek węgla, który wraca do płuc.

Wymiana gazowa jest bardzo efektywna. Dzieje się tak dzięki dużej powierzchni pęcherzyków płucnych. Powierzchnia ta wynosi około 70 metrów kwadratowych. Dodatkowo, ściany pęcherzyków płucnych są bardzo cienkie. Ułatwia to dyfuzję gazów.

Mechanizm Oddychania

Oddychanie to proces, w którym wdychamy i wydychamy powietrze. Wdech to aktywny proces. Mięśnie międzyżebrowe i przepona kurczą się. Powiększa się objętość klatki piersiowej. Powietrze jest zasysane do płuc.

Wydech to zazwyczaj proces pasywny. Mięśnie międzyżebrowe i przepona rozkurczają się. Objętość klatki piersiowej zmniejsza się. Powietrze jest wypychane z płuc. Podczas wysiłku fizycznego wydech staje się aktywny. Wtedy dodatkowo pracują mięśnie brzucha.

Choroby Układu Oddechowego

Układ oddechowy jest narażony na różne choroby. Najczęstsze to: przeziębienie, grypa, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc i astma. Palenie tytoniu jest bardzo szkodliwe. Prowadzi do przewlekłego zapalenia oskrzeli i raka płuc.

Dbanie o układ oddechowy jest bardzo ważne. Należy unikać dymu tytoniowego i zanieczyszczonego powietrza. Ważne jest regularne wietrzenie pomieszczeń i aktywność fizyczna. Warto również dbać o odporność organizmu. Pomoże nam w tym zdrowa dieta i odpowiednia ilość snu.