Sprawdzian Klasa 5 Przyroda Rozdział 5 Poznajemy Krajobrazy Wyżyn

Krajobrazy wyżyn to obszary, gdzie teren jest pagórkowaty, ale nie tak wysoki i stromy jak w górach. Wyżyny są pośrednie między nizinami a górami.

Jak rozpoznać krajobraz wyżynny?

1. Ukształtowanie terenu: Charakterystyczne są wzgórza, doliny i pagórki. Nie ma wysokich, ostrych szczytów jak w Tatrach, ale nie jest też płasko jak na Mazowszu.

2. Skały: Często spotykane są skały wapienne, piaskowce i less. Skały wapienne łatwo rozpuszczają się w wodzie, tworząc jaskinie, wywierzyska (źródła) i doliny krasowe. Przykładem jest Jura Krakowsko-Częstochowska.

3. Roślinność: Występują lasy liściaste (np. dęby, buki) i mieszane. Często spotyka się też łąki i pola uprawne na łagodnych zboczach.

4. Rzeki: Rzeki płynące przez wyżyny tworzą wąskie doliny. Mają często szybki nurt i tworzą przełomy, czyli miejsca, gdzie rzeka przecina pasmo wzgórz.

5. Działalność człowieka: Na wyżynach często znajdują się kamieniołomy, gdzie wydobywa się skały budowlane. Rozwija się rolnictwo, ale na mniejszą skalę niż na nizinach, ze względu na gorsze gleby i nierówny teren. Popularna jest także turystyka, przyciągana pięknem krajobrazu i licznymi atrakcjami (np. zamki).

Przykład: Wyżyna Małopolska to przykład krajobrazu wyżynnego w Polsce. Znajdziemy tam Sandomierz, Kielce i część Jury Krakowsko-Częstochowskiej.