Sprawdzian Klasa 6 Jak Sie Zmienia Ziemia Test B Wyraźny

Ziemia, nasz dom, nieustannie się zmienia. Te zmiany zachodzą bardzo powoli. Nie zawsze je widzimy na co dzień. Przyjrzyjmy się, jak te zmiany zachodzą. Sprawdzimy, co wpływa na to, że Ziemia wygląda inaczej niż dawniej.

Ruchy płyt tektonicznych

Wyobraź sobie skorupę jajka. Jest popękana na wiele kawałków. Podobnie wygląda Ziemia. Jej zewnętrzna warstwa, czyli litosfera, składa się z płyt tektonicznych. Te płyty nieustannie się poruszają. Robią to bardzo powoli, zaledwie kilka centymetrów rocznie.

Kiedy płyty tektoniczne się zderzają, powstają łańcuchy górskie. Przykładem są Himalaje, które wciąż rosną. Powstają one w wyniku kolizji płyty indyjskiej z płytą euroazjatycką. Czasami płyty ocierają się o siebie. To powoduje trzęsienia ziemi.

Rozsuwanie się płyt tektonicznych tworzy doliny ryftowe. Na dnie oceanów powstają nowe obszary skorupy ziemskiej. Dzieje się to w miejscach, gdzie lawa wydostaje się na powierzchnię.

Wietrzenie

Wietrzenie to proces rozpadu skał. Powodują go czynniki atmosferyczne. Należą do nich: woda, wiatr, temperatura. Istnieją różne rodzaje wietrzenia. Wyróżniamy wietrzenie mechaniczne i chemiczne.

Wietrzenie mechaniczne to rozpad skał bez zmiany ich składu chemicznego. Dzieje się tak, gdy woda zamarza w szczelinach skalnych. Zwiększa swoją objętość i rozsadza skałę. Przykładem jest wietrzenie mrozowe.

Wietrzenie chemiczne to rozpad skał ze zmianą ich składu chemicznego. Kwaśne deszcze rozpuszczają wapień. Powstają wtedy jaskinie. To przykład wietrzenia chemicznego.

Erozja

Erozja to proces niszczenia powierzchni Ziemi. Czynniki erozyjne to woda, wiatr i lód. Transportują one materiał skalny. Rzeki wyżłabiają doliny. Wiatr przenosi piasek i tworzy wydmy.

Lodowce to potężne masy lodu. Powoli spływają w dół. Ścierają skały. Przenoszą materiał skalny. Po ustąpieniu lodowca zostają doliny U-kształtne. Przykładem są doliny tatrzańskie.

Erozja może prowadzić do powstawania wąwozów. Są to głębokie i strome doliny. Powstają one na obszarach zbudowanych z lessu.

Działalność człowieka

Człowiek ma ogromny wpływ na Ziemię. Wycinamy lasy. Budujemy miasta. Wydobywamy surowce. Te działania zmieniają krajobraz. Wpływają na klimat.

Zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby to poważny problem. Powoduje choroby. Niszczy ekosystemy. Musimy dbać o środowisko. Starać się minimalizować negatywny wpływ na Ziemię.

Ziemia zmienia się nieustannie. Zarówno naturalne procesy, jak i działalność człowieka mają na to wpływ. Ważne jest, aby zrozumieć te procesy. Możemy wtedy lepiej chronić naszą planetę. Dbać o jej przyszłość.