Sprawdzian Oblicza Geografii 1 Zakres Rozszerzony Atmosfera Cz.2

Atmosfera Cz.2, czyli kontynuacja naszej wędrówki po atmosferze Ziemi! Skupimy się na elementach, które kształtują pogodę i klimat, rozszerzając wiedzę ze Sprawdzianu Oblicza Geografii 1 w zakresie rozszerzonym.

Ciśnienie Atmosferyczne – ciężar powietrza

Ciśnienie atmosferyczne to siła, z jaką słup powietrza naciska na powierzchnię Ziemi. Mierzymy je w hektopaskalach (hPa). Standardowe ciśnienie to około 1013 hPa. Pamiętaj, że:

• Wyższe ciśnienie = więcej powietrza = zazwyczaj ładna pogoda.
• Niższe ciśnienie = mniej powietrza = często deszcz, burze.

Różnice ciśnień powodują wiatr! Powietrze dąży od obszarów wysokiego ciśnienia do obszarów niskiego ciśnienia.

Wiatr – powietrze w ruchu

Wiatr to poziomy ruch powietrza. Charakteryzuje się:

• Kierunkiem (skąd wieje, np. wiatr północny wieje z północy).
• Prędkością (mierzymy w km/h lub m/s).

Ważne rodzaje wiatrów, które warto znać:

• Bryza (nad morzem/jeziorem – dzienna i nocna). Dzienną powoduje nagrzewanie się lądu, a nocną nagrzewanie się wody.
• Monsuny (w Azji – letni przynosi deszcze, zimowy suchy).
• Pasaty (w okolicach równika – stałe wiatry).

Wilgotność Powietrza – para wodna w powietrzu

Wilgotność powietrza to zawartość pary wodnej w powietrzu. Wpływa na nasze samopoczucie i powstawanie opadów. Mamy:

• Wilgotność względną (%). Pokazuje, jak blisko jest powietrze stanu nasycenia parą wodną (100% = para wodna zaczyna się skraplać).
• Wilgotność bezwzględną (g/m³). Masa pary wodnej w jednostce objętości powietrza.

Im wyższa temperatura, tym więcej pary wodnej może zmieścić się w powietrzu!

Opady Atmosferyczne – woda spadająca z nieba

Opady atmosferyczne to woda w postaci ciekłej (deszcz, mżawka) lub stałej (śnieg, grad, krupa śnieżna) spadająca na powierzchnię Ziemi. Powstają, gdy powietrze staje się nasycone parą wodną, a para wodna skrapla się lub zamarza.

Rodzaje opadów:

• Opad konwekcyjny (latem, burze). Powietrze ogrzewa się od podłoża i unosi, tworząc chmury burzowe.
• Opad frontalny (na styku różnych mas powietrza). Ciepłe powietrze unosi się nad zimnym.
• Opad orograficzny (na stokach gór). Wilgotne powietrze unosi się, ochładza i opada.

Masy Powietrza – olbrzymy kształtujące pogodę

Masy powietrza to duże obszary powietrza o podobnych właściwościach (temperatura, wilgotność). Spotkanie różnych mas powietrza powoduje zmiany pogody.

Przykładowe masy powietrza:

• Powietrze arktyczne (PA) – zimne i suche.
• Powietrze polarne (PP) – chłodne i wilgotne.
• Powietrze zwrotnikowe (PZ) – ciepłe i suche.

Zapamiętaj te pojęcia! Zrozumienie ich pomoże Ci dobrze napisać Sprawdzian Oblicza Geografii 1. Powodzenia!