Sprawdzian Podmiot Orzeczenie Przydawka Dopełnienie Okolicznik

Rozłóżmy zdanie na czynniki pierwsze! Skupimy się na pięciu elementach. To podmiot, orzeczenie, przydawka, dopełnienie i okolicznik. Razem tworzą szkielet każdego zdania.
Podmiot
Podmiot to wykonawca czynności. Odpowiada na pytania: kto? co? Jest to najważniejsza część zdania. Zazwyczaj jest rzeczownikiem lub zaimkiem.
Przykład: Ola czyta książkę. Kto czyta? Ola. Zatem Ola jest podmiotem.
Must Read
Podmiot może być ukryty. Oznacza to, że nie jest wyrażony bezpośrednio w zdaniu. Na przykład: "Czytam książkę". Domniemywamy, że podmiotem jest "ja".
Orzeczenie
Orzeczenie to czynność wykonywana przez podmiot. Odpowiada na pytanie: co robi? Najczęściej jest czasownikiem w formie osobowej.

Przykład: Ola czyta książkę. Co robi Ola? Czyta. Zatem czyta jest orzeczeniem.
Orzeczenie może być złożone. Na przykład: "Będę czytał". W tym przypadku "będę czytał" to całe orzeczenie.
Przydawka
Przydawka określa rzeczownik. Opisuje, jaki jest podmiot lub dopełnienie. Odpowiada na pytania: jaki? która? czyj? ile? czego?

Przykład: Czerwona róża. Jaka róża? Czerwona. Czerwona to przydawka.
Przydawką może być przymiotnik, zaimek przymiotny, liczebnik lub rzeczownik w dopełniaczu. Na przykład: "Mój rower", "Trzy jabłka", "Książka brata".
Dopełnienie
Dopełnienie dopełnia znaczenie orzeczenia. Odnosi się do osoby lub rzeczy, na którą oddziałuje czynność. Odpowiada na pytania przypadków zależnych (kogo? czego? komu? czemu? kogo? co? z kim? z czym? o kim? o czym?).

Przykład: Ola czyta książkę. Co czyta Ola? Książkę. Zatem książkę jest dopełnieniem.
Dopełnienie może być bliższe lub dalsze. Dopełnienie bliższe bezpośrednio odnosi się do czynności. Dopełnienie dalsze jest pośrednie.
Okolicznik
Okolicznik określa okoliczności, w jakich odbywa się czynność. Odpowiada na pytania: gdzie? kiedy? jak? dlaczego? po co? mimo co?

Przykład: Ola czyta książkę w parku. Gdzie czyta Ola? W parku. Zatem w parku jest okolicznikiem miejsca.
Istnieje wiele rodzajów okoliczników. Okolicznik czasu (kiedy?), miejsca (gdzie?), sposobu (jak?), przyczyny (dlaczego?), celu (po co?) i warunku (pod jakim warunkiem?).
Zapamiętanie tych pięciu elementów pomoże Ci zrozumieć budowę zdań i analizować teksty. Powodzenia!
