Sprawdzian Powtórkowy Z Podstaw Geografii Planeta Nowa

Co musisz wiedzieć do sprawdzianu z geografii: Planeta Nowa?

Ziemia, nasza Planeta Nowa, to kulka. Nie jest idealną kulą, jest lekko spłaszczona na biegunach. Wyobraź sobie piłkę do rugby, tylko mniej wydłużoną. To właśnie kształt Ziemi - geoida.

Położenie geograficzne określamy za pomocą współrzędnych. To jak adres. Mamy szerokość geograficzną, która biegnie równoleżnikowo. Linie te, to równoleżniki. Najdłuższy z nich, to równik. Dzieli on Ziemię na półkulę północną i południową.

Mamy też długość geograficzną. Te linie biegną południkowo, łącząc bieguny. Wyobraź sobie pomarańczę z nacięciami. To właśnie południki. Południkiem zerowym jest ten przechodzący przez Greenwich w Anglii.

Mapy to płaskie przedstawienia powierzchni Ziemi. Są różne rodzaje map. Topograficzne pokazują ukształtowanie terenu bardzo szczegółowo. Tematyczne prezentują wybrane zagadnienia, np. rozmieszczenie ludności, klimat, albo rolnictwo. Pamiętaj o skali! Skala mapy mówi nam, ile razy obraz na mapie jest pomniejszony w stosunku do rzeczywistości. 1:100 000 oznacza, że 1 cm na mapie, to 100 000 cm (czyli 1 km) w terenie.

Ruchy Ziemi

Ziemia wykonuje dwa główne ruchy. Ruch obrotowy dookoła własnej osi. Zajmuje jej to 24 godziny, czyli dobę. To ten ruch odpowiada za następstwo dnia i nocy. Wyobraź sobie, że Ziemia to pieczone kurczę kręcące się na rożnie. Jedna strona jest oświetlona – tam jest dzień. Druga jest w cieniu – tam jest noc.

Drugi ruch to ruch obiegowy dookoła Słońca. Trwa on 365 dni i 6 godzin, czyli rok. Dlatego co cztery lata mamy rok przestępny. Oś Ziemi jest nachylona, co powoduje, że Słońce oświetla półkule nierównomiernie. To dlatego mamy pory roku. Kiedy półkula północna jest nachylona w stronę Słońca, mamy lato. Na półkuli południowej jest wtedy zima.

Strefy klimatyczne

Na Ziemi wyróżniamy różne strefy klimatyczne. Decyduje o tym kąt padania promieni słonecznych. Blisko równika jest gorąco przez cały rok. To strefa równikowa. Dalej, w kierunku biegunów, mamy strefy umiarkowane, gdzie występują wyraźne pory roku. Blisko biegunów jest zimno. To strefy okołobiegunowe. Pamiętaj, że o klimacie danego miejsca decydują również inne czynniki, np. wysokość nad poziomem morza, odległość od oceanu i prądy morskie. Wyobraź sobie, że klimat to ubranie, jakie nosi dany obszar. W tropikach jest lekko, w strefie umiarkowanej trzeba się cieplej ubrać.

Ważne pojęcia

Wysokość względna to różnica wysokości między dwoma punktami. Na przykład, jeśli stoisz na wzgórzu, które ma 50 metrów wysokości, a obok jest dolina na wysokości 10 metrów, to wysokość względna wzgórza względem doliny wynosi 40 metrów. Wysokość bezwzględna to wysokość danego punktu nad poziomem morza.

Znajomość podstaw geografii jest ważna. Pomaga zrozumieć świat. Ułatwia podróżowanie. Pozwala podejmować świadome decyzje dotyczące środowiska. Powodzenia na sprawdzianie!