Sprawdzian Z Biologi 3 Gimnazjum Dział Genetyka

Genetyka to dział biologii zajmujący się dziedziczeniem cech. Oznacza to, jak cechy rodziców (np. kolor oczu) są przekazywane potomstwu.

Gen to odcinek DNA, który zawiera informację o jednej cesze. Na przykład, gen odpowiadający za kolor włosów. Geny znajdują się na chromosomach, które są jak "instrukcje budowy" organizmu.

Każdy człowiek ma dwie wersje każdego genu, zwane allelamami. Jeden allel pochodzi od matki, a drugi od ojca. Allele mogą być dominujące lub recesywne. Allel dominujący "wygrywa" i to jego cecha będzie widoczna. Allel recesywny ujawnia się tylko wtedy, gdy osobnik ma dwa allele recesywne.

Przykład: Załóżmy, że "A" to allel dominujący dla ciemnych włosów, a "a" to allel recesywny dla jasnych włosów.

• Osoba o genotypie AA (dwa allele dominujące) będzie miała ciemne włosy.
• Osoba o genotypie Aa (jeden dominujący, jeden recesywny) również będzie miała ciemne włosy, ponieważ allel dominujący "A" maskuje allel recesywny "a".
• Osoba o genotypie aa (dwa allele recesywne) będzie miała jasne włosy, ponieważ nie ma allelu dominującego.

Genotyp to kombinacja alleli, które dana osoba posiada (np. AA, Aa, aa). Fenotyp to widoczna cecha (np. ciemne włosy, jasne włosy). Czyli fenotyp to efekt genotypu.

Krzyżówka genetyczna to sposób przewidywania, jakie genotypy i fenotypy będą miały potomstwo rodziców o znanych genotypach. Używa się do tego kwadratu Punnetta.

Genetyka tłumaczy, dlaczego dzieci są podobne do rodziców, ale nie identyczne. Mutacje, czyli zmiany w DNA, także wpływają na różnorodność cech.