Sprawdzian Z Biologi Klasa 6 Stawonogi

Stawonogi (Arthropoda) to bardzo duża grupa zwierząt. Mają pewne cechy wspólne, które je definiują. Spróbujmy to zrozumieć krok po kroku.

Co to są stawonogi?

Najprościej mówiąc, stawonogi to zwierzęta, których ciało składa się z segmentów i mają nogi połączone stawami. Wyobraź sobie pająka, motyla albo kraba. To wszystko są stawonogi!

Segmentacja ciała

Ciało stawonogów jest podzielone na części, jakby składało się z klocków. Te części nazywamy segmentami. U niektórych stawonogów segmenty są wyraźnie widoczne, u innych zlewają się w większe części ciała. Na przykład:

• Pająk: Ma dwie główne części – głowotułów i odwłok.
• Owady (np. mucha): Mają trzy części – głowę, tułów i odwłok.

Nogi połączone stawami

Słowo "stawonogi" pochodzi od słowa "staw". Oznacza to, że ich nogi nie są jednym kawałkiem, ale są połączone stawami. Dzięki temu mogą się zginać i poruszać. Pomyśl o swoich kolanach – one też są stawami! Stawonogi mają nogi, które działają podobnie.

Twardy pancerz

Stawonogi mają na zewnątrz twardą powłokę, którą nazywamy oskórkiem lub pancerzem chitynowym. Ten pancerz chroni ich ciała przed urazami i wysychaniem. Działa jak zbroja. Niestety, pancerz nie rośnie razem ze zwierzęciem. Dlatego stawonogi muszą go zrzucać (linienie) i wytwarzać nowy, większy.

Przykłady stawonogów

Stawonogi to bardzo różnorodna grupa zwierząt. Oto kilka przykładów:

• Owady: Muchy, pszczoły, motyle, mrówki, chrząszcze. To najliczniejsza grupa stawonogów.
• Pajączaki: Pająki, skorpiony, roztocze, kleszcze.
• Skorupiaki: Raki, kraby, krewetki. Większość skorupiaków żyje w wodzie.
• Wijy: Stonogi, pareczniki. Mają bardzo dużo nóg.

Gdzie żyją stawonogi?

Stawonogi żyją wszędzie! Można je spotkać w wodzie, na lądzie, w powietrzu, w glebie. Są bardzo dobrze przystosowane do różnych środowisk. Od mroźnej Arktyki po gorące pustynie – wszędzie tam znajdziemy jakieś stawonogi.

Dlaczego stawonogi są ważne?

Stawonogi odgrywają bardzo ważną rolę w przyrodzie. Zapylają rośliny (pszczoły), rozkładają martwą materię (chrząszcze), stanowią pokarm dla innych zwierząt. Niektóre stawonogi (np. pszczoły) są bardzo ważne dla człowieka, bo produkują miód. Inne (np. komary, kleszcze) mogą być szkodliwe, bo przenoszą choroby.

Pamiętaj! Stawonogi to zwierzęta o segmentowanej budowie ciała, nogach połączonych stawami i twardym pancerzu. Są bardzo różnorodne i ważne dla ekosystemu. Teraz, kiedy spotkasz pająka lub motyla, będziesz wiedział, że to stawonóg!