Sprawdzian Z Biologii 2 Gimnazjum Puls Zycia Witaminy

Witaminy to niezbędne związki chemiczne. Organizm potrzebuje ich w małych ilościach. Wspierają one prawidłowe funkcjonowanie. Sami nie potrafimy ich wytwarzać. Musimy je dostarczać z jedzeniem.

Co to znaczy, że witaminy są niezbędne?

Oznacza to, że bez nich organizm nie działa dobrze. Mogą wystąpić choroby. Brak witamin nazywamy awitaminozą. Niedobór witamin to hipowitaminoza.

Dlaczego potrzebujemy małych ilości?

Witaminy są jak katalizatory. Pomagają w reakcjach chemicznych. Nie zużywają się w tych reakcjach. Dlatego wystarczy ich niewiele.

Skąd brać witaminy?

Głównie z pożywienia. Warzywa i owoce to bogate źródła witamin. Mięso, nabiał i zboża też je zawierają. Czasami lekarz zaleca suplementy diety. To witaminy w tabletkach lub kapsułkach.

Podział witamin

Witaminy dzielimy na dwie grupy: rozpuszczalne w tłuszczach i rozpuszczalne w wodzie.

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach

To witaminy A, D, E i K. Organizm je magazynuje. Dlatego trudniej o ich niedobór. Ale można je przedawkować. Przykłady:

• Witamina A: ważna dla wzroku. Znajdziemy ją w marchwi.
• Witamina D: potrzebna do mocnych kości. Wytwarza się pod wpływem słońca. Jest w rybach.
• Witamina E: chroni komórki przed uszkodzeniem. Znajdziemy ją w olejach roślinnych.
• Witamina K: ważna dla krzepnięcia krwi. Występuje w zielonych warzywach.

Witaminy rozpuszczalne w wodzie

To witaminy z grupy B i witamina C. Organizm ich nie magazynuje. Trzeba je regularnie dostarczać. Nadmiar jest usuwany z moczem. Przykłady:

• Witamina C: wzmacnia odporność. Znajdziemy ją w cytrusach.
• Witaminy z grupy B: wpływają na pracę układu nerwowego. Są w produktach zbożowych.

Przykłady działania witamin

* Brak witaminy C powoduje szkorbut. Charakteryzuje się krwawieniem dziąseł. * Brak witaminy D u dzieci prowadzi do krzywicy. Kości są słabe i się deformują. * Brak witaminy A powoduje kurzą ślepotę. Trudno widzieć po zmierzchu.

Podsumowanie

Witaminy są kluczowe dla zdrowia. Dbajmy o zróżnicowaną dietę. Wtedy dostarczymy organizmowi wszystkiego, czego potrzebuje. W razie wątpliwości, skonsultujmy się z lekarzem lub dietetykiem.