Sprawdzian Z Biologii Klasa 3 Gim Puls życia Genetyka Spr

Genetyka to dział biologii zajmujący się dziedzicznością i zmiennością organizmów. Krótko mówiąc, genetyka tłumaczy, dlaczego wyglądamy jak nasi rodzice, a jednocześnie jesteśmy od nich różni.

Dziedziczność to przekazywanie cech z rodziców na potomstwo. Za dziedziczenie odpowiadają geny. Każdy gen ma swoje miejsce na chromosomie. Chromosomy znajdują się w jądrze komórki.

Człowiek ma 46 chromosomów, czyli 23 pary. Jedną parę chromosomów dziedziczymy od matki, a drugą od ojca. Geny występują w różnych wersjach, nazywanych alleli. Na przykład, gen odpowiadający za kolor oczu może mieć allel na oczy niebieskie lub allel na oczy brązowe.

Genotyp to zestaw wszystkich genów danego organizmu. Fenotyp to cechy widoczne, na przykład kolor oczu, wzrost, kształt nosa. Fenotyp to wynik interakcji genotypu ze środowiskiem.

Homozygota to sytuacja, gdy dany osobnik ma dwa identyczne allele danego genu (np. dwa allele na oczy niebieskie). Heterozygota to sytuacja, gdy osobnik ma dwa różne allele danego genu (np. jeden allel na oczy niebieskie i jeden na oczy brązowe).

Niektóre allele są dominujące (oznaczane dużą literą, np. A), a inne recesywne (oznaczane małą literą, np. a). Allele dominujące "wygrywają", czyli jeśli osobnik ma allel dominujący, to ta cecha się ujawni, nawet jeśli ma też allel recesywny. Cecha recesywna ujawni się tylko wtedy, gdy osobnik ma dwa allele recesywne (aa).

Zmienność to różnice w cechach pomiędzy osobnikami tego samego gatunku. Zmienność jest ważna, bo dzięki niej gatunki mogą się dostosowywać do zmieniających się warunków środowiska. Przyczyną zmienności są mutacje w genach oraz rekombinacja genetyczna podczas rozmnażania płciowego.