Sprawdzian Z Biologii Z Działu Szóstego 7 Klasa

Hej Siódmoklasisto! Czeka Cię Sprawdzian z Biologii, dział szósty? Bez paniki! Ten dział zazwyczaj dotyczy ekosystemów i relacji między organizmami. Zobaczymy, co w nim najważniejsze!

Krok 1: Co to Ekosystem?

Ekosystem to nic innego jak wszystkie organizmy żywe (biocenoza), plus środowisko nieożywione (biotop), w którym żyją. Razem tworzą jedną, wzajemnie powiązaną całość. Pomyśl o lesie, jeziorze, a nawet o Twoim akwarium! To wszystko ekosystemy.

Przykłady Biotopu: gleba, woda, światło słoneczne, temperatura.

Przykłady Biocenozy: rośliny, zwierzęta, grzyby, bakterie.

Krok 2: Łańcuchy i Sieci Pokarmowe

Organizmy w ekosystemie połączone są relacjami pokarmowymi. Prosto mówiąc, kto kogo zjada! To układamy w łańcuchy pokarmowe.

Przykład łańcucha pokarmowego: Trawa -> Konik polny -> Żaba -> Wąż -> Orzeł

Pamiętaj, że łańcuch zaczyna się od producenta (rośliny), który sam wytwarza pokarm. Potem mamy konsumentów: roślinożerców, mięsożerców i wszystkożerców. Na końcu są destruenci (bakterie i grzyby), które rozkładają martwą materię.

Sieć pokarmowa to kilka łańcuchów pokarmowych połączonych ze sobą. Jest bardziej realistyczna, bo zwierzęta rzadko żywią się tylko jednym rodzajem pokarmu.

Krok 3: Rodzaje Relacji Między Organizmami

Organizmy w ekosystemie wchodzą ze sobą w różne relacje. Nie wszystkie polegają na zjadaniu się!

• Konkurencja: Organizmy walczą o te same zasoby (np. pokarm, woda, światło). Przykład: Dwa gatunki roślin walczą o dostęp do światła słonecznego.
• Drapieżnictwo: Jeden organizm (drapieżnik) poluje na drugi (ofiara). Przykład: Wilk poluje na jelenia.
• Pasożytnictwo: Jeden organizm (pasożyt) żyje kosztem drugiego (żywiciela), szkodząc mu. Przykład: Kleszcz na psie.
• Mutualizm (Symbioza): Oba organizmy odnoszą korzyści ze związku. Przykład: Pszczoła zapyla kwiaty, a kwiaty dają pszczole nektar.
• Komensalizm: Jeden organizm korzysta, a drugi nie odnosi ani korzyści, ani strat. Przykład: Ryby podążające za rekinem i żywiące się resztkami.

Krok 4: Piramida Ekologiczna

Piramida ekologiczna przedstawia ilość energii, biomasy lub liczebności organizmów na każdym poziomie troficznym (czyli w każdym ogniwie łańcucha pokarmowego). Zazwyczaj ma kształt piramidy, ponieważ na każdym kolejnym poziomie troficznym energia jest tracona (np. w postaci ciepła).

Najwięcej jest producentów, a najmniej drapieżników najwyższego rzędu.

Krok 5: Równowaga w Ekosystemie

Równowaga ekosystemowa to stan, w którym liczebność populacji poszczególnych gatunków utrzymuje się na mniej więcej stałym poziomie. Zakłócenia w ekosystemie (np. zanieczyszczenia, zmiany klimatyczne) mogą tę równowagę naruszyć.

Przykład: Nadmierne wycinanie drzew w lesie może doprowadzić do erozji gleby i zaniku wielu gatunków zwierząt.

Pamiętaj! Ucz się regularnie, powtarzaj materiał i rób notatki. Powodzenia na sprawdzianie!