Sprawdzian Z Chemii Alkany Nowa Era

Sprawdzian z Chemii: Alkany (Nowa Era) – czas stawić czoła alkanom! To sprawdzian wiedzy o węglowodorach nasyconych. Bez obaw, rozłożymy to na czynniki pierwsze!
Czym są Alkany?
Alkany to związki organiczne zbudowane tylko z węgla (C) i wodoru (H). Kluczowe słowo: nasycone. Oznacza to, że między atomami węgla występują tylko wiązania pojedyncze. Zapamiętaj wzór ogólny: CnH2n+2. "n" to liczba atomów węgla.
Jak Rozpoznać Alkan?
Spójrz na wzór związku. Czy widzisz tylko C i H? Czy między atomami węgla są tylko pojedyncze kreski? Jeśli tak – to alkan!
Must Read
Przykład: CH4 (metan) – 1 atom węgla, 4 atomy wodoru. C1H(21)+2 = CH4. Pasuje!
Przykład: C2H6 (etan) – 2 atomy węgla, 6 atomów wodoru. C2H(22)+2 = C2H6. Pasuje!

Nazewnictwo Alkanów – Krok po Kroku
Nazywanie alkanów jest proste, jeśli znasz przedrostki:
- 1 atom węgla: Met-
- 2 atomy węgla: Et-
- 3 atomy węgla: Prop-
- 4 atomy węgla: But-
- 5 atomów węgla: Pent-
- 6 atomów węgla: Heks-
Dodaj końcówkę -an. Metan, etan, propan, butan, pentan, heksan...

Co, jeśli alkan ma rozgałęzienia? To już izomery! Najpierw znajdź najdłuższy łańcuch węglowy. Numeruj atomy węgla tak, by podstawniki miały jak najniższe numery. Nazwij podstawniki (np. metyl, etyl) i podaj ich położenie.
Przykład: 2-metylopropan (od propanu odchodzi grupa metylowa przy drugim atomie węgla).

Właściwości Alkanów
Krótkie alkany (metan, etan, propan, butan) są gazami. Im dłuższy łańcuch, tym wyższa temperatura wrzenia i tym bardziej alkan jest cieczą, a potem ciałem stałym. Alkany są nierozpuszczalne w wodzie (bo są niepolarne), ale rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych.
Reakcje Charakterystyczne
Alkany są stosunkowo niereaktywne. Najważniejsza reakcja: spalanie. Spalanie całkowite daje dwutlenek węgla i wodę: CnH2n+2 + O2 -> CO2 + H2O. Spalanie niecałkowite daje tlenek węgla (czad) lub węgiel (sadza) – niebezpieczne!

Inna reakcja: substytucja (chlorowanie, bromowanie) – atom wodoru zostaje zastąpiony atomem chloru lub bromu pod wpływem światła.
Zastosowania Alkanów
Alkany to ważne paliwa (gaz ziemny, benzyna, olej napędowy). Są też surowcami do produkcji innych związków organicznych.
Przygotowanie do Sprawdzianu
- Powtórz wzór ogólny alkanów.
- Naucz się nazw pierwszych dziesięciu alkanów.
- Przećwicz nazywanie prostych izomerów.
- Zrozum właściwości alkanów i wpływ długości łańcucha węglowego.
- Zapamiętaj reakcję spalania i substytucji.
Pamiętaj, ćwiczenie czyni mistrza! Powodzenia na sprawdzianie!
