Sprawdzian Z Działu Ruchy Ziemi Geografia
Ruch Obrotowy Ziemi: Dzień i Noc oraz Efekt Coriolisa
Wyobraź sobie Ziemię jak gigantyczną piłkę do koszykówki, która kręci się wokół własnej osi. Ten ruch to ruch obrotowy Ziemi. Trwa on około 24 godziny, a dokładniej 23 godziny, 56 minut i 4 sekundy.
Ta "kosmiczna piłka" obraca się od zachodu na wschód. To dlatego Słońce "wschodzi" na wschodzie i "zachodzi" na zachodzie. Pomyśl o tym jak o tym, że Ziemia obraca się w twoją stronę, gdy stoisz i patrzysz w kierunku Słońca rano. To jest proste!
Konsekwencją ruchu obrotowego jest występowanie dnia i nocy. Kiedy twoja część Ziemi jest skierowana w stronę Słońca, masz dzień. Kiedy jest odwrócona, masz noc. Podobnie jak z latarką świecącą na model globu.
Must Read
Ale to nie wszystko! Ruch obrotowy wpływa także na ruchy powietrza i wody na Ziemi. To się nazywa efekt Coriolisa. Spróbuj narysować prostą linię na obracającej się tacy – linia wygnie się! To podobna zasada.
Na półkuli północnej, efekt Coriolisa odchyla wiatry i prądy morskie w prawo. Na półkuli południowej – w lewo. Wyobraź sobie, że stoisz na biegunie północnym i próbujesz rzucić piłką do kogoś stojącego w innym miejscu na Ziemi. Piłka nie poleci prosto, tylko skręci na bok.
Ruch Obiegowy Ziemi: Pory Roku
Oprócz obracania się wokół własnej osi, Ziemia krąży także wokół Słońca. To jest ruch obiegowy Ziemi. Wyobraź sobie, że Ziemia jest małą planetą, a Słońce to gorąca lampa w centrum Układu Słonecznego. Ziemia "tańczy" wokół tej lampy.
Ten "taniec" trwa 365 dni, 5 godzin, 48 minut i 46 sekund. To jeden rok! Te dodatkowe godziny gromadzą się i co 4 lata mamy rok przestępny z dodatkowym dniem – 29 lutego.
Orbita Ziemi wokół Słońca nie jest idealnym kołem. Jest eliptyczna, czyli lekko spłaszczona. To oznacza, że Ziemia czasami jest bliżej Słońca (peryhelium), a czasami dalej (aphelium). Jednak to nie odległość od Słońca jest najważniejsza dla pór roku.
Pory roku są wynikiem nachylenia osi Ziemi względem płaszczyzny orbity. Wyobraź sobie, że oś Ziemi jest jak kijek w wbity w piłkę pod kątem. Kiedy półkula północna jest nachylona w stronę Słońca, mamy tam lato, a na półkuli południowej zimę. Pół roku później sytuacja się odwraca.
Przesilenie letnie to dzień, kiedy na danej półkuli dzień jest najdłuższy. Przesilenie zimowe to dzień, kiedy dzień jest najkrótszy. Równonoc wiosenna i równonoc jesienna to dni, kiedy dzień i noc trwają mniej więcej tyle samo – po 12 godzin.
Pamiętaj, że ruch obrotowy i obiegowy Ziemi to fundamentalne procesy, które kształtują nasze życie na Ziemi! Zrozumienie ich to klucz do zrozumienia geografii.
