Sprawdzian Z Fizyki Ruch Jednostajnie Przyspieszony Prostoliniowego I Opuznego

Ruch jednostajnie przyspieszony prostoliniowy i ruch jednostajnie opóźniony prostoliniowy opisują sytuacje, gdy obiekt porusza się po linii prostej, a jego przyspieszenie jest stałe. W ruchu przyspieszonym prędkość rośnie równomiernie, a w ruchu opóźnionym – maleje równomiernie. Kluczowe słowa to: jednostajny, czyli stały, i prostoliniowy, czyli wzdłuż linii prostej.
Zastosowania znajdziemy wszędzie: samochód ruszający z miejsca (przyspieszony), hamujący rower (opóźniony), spadający swobodnie przedmiot (przyspieszony, ignorując opór powietrza).
Jak rozwiązywać zadania? Krok po kroku
- Zrozum definicje:
- Przyspieszenie (a): Zmiana prędkości w czasie. a > 0 dla ruchu przyspieszonego, a < 0 dla ruchu opóźnionego. Jednostka: m/s².
- Prędkość początkowa (v₀): Prędkość w momencie rozpoczęcia obserwacji (t=0). Jednostka: m/s.
- Prędkość końcowa (v): Prędkość po pewnym czasie t. Jednostka: m/s.
- Czas (t): Czas trwania ruchu. Jednostka: s.
- Droga (s): Przebyty dystans. Jednostka: m.
- Wzory, które musisz znać:
- Prędkość: v = v₀ + at
- Droga: s = v₀t + (at²)/2
- Związek prędkości i drogi (bez czasu): v² = v₀² + 2as
- Kroki rozwiązywania:
- Krok 1: Wypisz dane i szukane. Zwróć uwagę na jednostki! Muszą być zgodne (np. metry i sekundy).
- Krok 2: Określ, czy ruch jest przyspieszony czy opóźniony (znak a).
- Krok 3: Wybierz odpowiedni wzór (lub wzory). Często trzeba połączyć dwa wzory.
- Krok 4: Podstaw dane do wzoru i rozwiąż równanie.
- Krok 5: Sprawdź, czy wynik ma sens (np. czy prędkość nie wyszła ujemna, gdy powinna być dodatnia). Zapisz odpowiedź z jednostką.
Przykłady
Przykład 1 (przyspieszony): Samochód rusza z miejsca z przyspieszeniem 2 m/s². Jaką prędkość osiągnie po 5 sekundach? Ile drogi przebędzie w tym czasie?
Must Read
Dane: v₀ = 0 m/s, a = 2 m/s², t = 5 s. Szukane: v, s.

Rozwiązanie: v = 0 + 2 * 5 = 10 m/s. s = 0 * 5 + (2 * 5²)/2 = 25 m.
Przykład 2 (opóźniony): Rowerzysta jadący z prędkością 10 m/s zaczyna hamować z opóźnieniem 1 m/s². Po jakim czasie się zatrzyma? Jaką drogę przebędzie do zatrzymania?

Dane: v₀ = 10 m/s, a = -1 m/s², v = 0 m/s. Szukane: t, s.
Rozwiązanie: 0 = 10 - 1 * t => t = 10 s. 0² = 10² + 2 * (-1) * s => s = 50 m.
