Sprawdzian Z Geografii Planeta Nowa Podstawy Geografi1 Gimnazjum Ruchy Ziemi

Ruchy Ziemi to nic innego jak sposoby, w jakie nasza planeta się porusza. Najważniejsze są dwa: ruch obrotowy i ruch obiegowy.

Ruch Obrotowy Ziemi

Ruch obrotowy to kręcenie się Ziemi wokół własnej osi. Wyobraź sobie bączka kręcącego się na stole. Ziemia robi to samo, tylko dużo, dużo wolniej.

Oś Ziemi to niewidzialna linia, która przechodzi przez biegun północny i południowy. Ziemia kręci się wokół tej osi w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara (patrząc z góry, z nad bieguna północnego).

Jeden pełny obrót Ziemi trwa około 24 godziny. To właśnie dlatego mamy dzień i noc. Kiedy część Ziemi jest skierowana w stronę Słońca, mamy dzień. Kiedy ta część odwraca się od Słońca, mamy noc. To tak, jakbyś obracał latarką wokół piłki – raz oświetlasz jedną stronę, a raz drugą.

Ruch obrotowy ma wpływ na wiele rzeczy. Po pierwsze, jak już wspomnieliśmy, na występowanie dni i nocy. Po drugie, powoduje siłę Coriolisa. To taka siła, która sprawia, że wiatry i prądy morskie skręcają na półkuli północnej w prawo, a na półkuli południowej w lewo. Wyobraź sobie, że próbujesz rzucić piłką do kogoś, kto stoi daleko. Ziemia się obraca, więc cel, do którego rzucasz, się przesuwa. Piłka "skręca".

Ruch Obiegowy Ziemi

Ruch obiegowy to krążenie Ziemi wokół Słońca. Wyobraź sobie, że biegasz wokół ogniska. Ziemia robi to samo, tylko zamiast ogniska ma Słońce.

Ziemia okrąża Słońce po orbicie, która ma kształt elipsy (trochę jak spłaszczone koło). Jeden pełny obieg trwa około 365 dni i 6 godzin. To właśnie dlatego mamy rok. Te dodatkowe 6 godzin gromadzą się i co 4 lata dają nam dodatkowy dzień – rok przestępny.

Oś Ziemi jest nachylona względem płaszczyzny orbity. To znaczy, że Ziemia kręci się wokół Słońca "pod kątem". To nachylenie powoduje pory roku. Kiedy półkula północna jest nachylona w stronę Słońca, mamy lato na półkuli północnej i zimę na południowej. Kiedy półkula południowa jest nachylona w stronę Słońca, mamy lato na półkuli południowej i zimę na północnej. To tak, jakbyś świecił latarką na kulę ziemską – raz oświetlasz bardziej północ, a raz bardziej południe.

Dzięki ruchowi obiegowemu i nachyleniu osi Ziemi mamy zmiany długości dnia i nocy w ciągu roku. Latem dzień jest dłuższy niż noc, a zimą krótszy. To dlatego, że Słońce wędruje po niebie wyżej latem, a niżej zimą.

Zrozumienie ruchów Ziemi pozwala nam lepiej rozumieć naszą planetę i procesy na niej zachodzące. Ruch obrotowy i ruch obiegowy to kluczowe pojęcia w geografii.