Sprawdzian Z Geografii Puls Ziemi 1 Rzezbiarze Powierzchni Ziemi Chomikuj

Rzeźbiarze powierzchni Ziemi to procesy, które kształtują wygląd naszej planety. Dzielimy je na wewnętrzne (endogeniczne) i zewnętrzne (egzogeniczne).

Procesy wewnętrzne działają pod powierzchnią Ziemi. Należą do nich:

• Ruchy płyt tektonicznych: Powodują trzęsienia ziemi, wulkanizm i powstawanie gór. Przykład: Himalaje powstały w wyniku zderzenia płyty indyjskiej z eurazjatycką.
• Wulkanizm: Wydobywanie się lawy i gazów na powierzchnię. Tworzy stożki wulkaniczne. Przykład: Etna na Sycylii.
• Trzęsienia ziemi: Drgania skorupy ziemskiej. Mogą powodować ogromne zniszczenia.

Procesy zewnętrzne działają na powierzchni Ziemi. To przede wszystkim:

• Wietrzenie: Rozpad skał pod wpływem temperatury, wody, wiatru i organizmów. Przykład: Rozpad granitowych skał na pustyniach.
• Erozja: Niszcząca działalność wody, wiatru i lodowców. Transportują materiał skalny. Przykład: Wycieranie brzegów morza przez fale (erozja morska).
• Transport: Przenoszenie materiału skalnego przez wodę, wiatr, lodowce.
• Akumulacja: Osadzanie się materiału skalnego. Przykład: Powstawanie delty rzeki.

Woda jest bardzo ważnym rzeźbiarzem. Rzeki tworzą doliny, a fale morskie – klify. Wiatr tworzy wydmy na pustyniach. Lodowce żłobią doliny i przenoszą głazy narzutowe.

Te procesy działają nieustannie, zmieniając krajobraz. Rzeźba terenu jest efektem współdziałania procesów wewnętrznych i zewnętrznych. Zrozumienie tych procesów jest kluczowe do interpretacji map i opisu krajobrazu.