Sprawdzian Z Geografii Równoleżniki I Południki-mapy

Równoleżniki i południki to linie, które wyrysowujemy na mapach i globusach. Pomagają nam określić dokładne położenie każdego miejsca na Ziemi. Wyobraź sobie, że Ziemia jest wielką piłką. Równoleżniki i południki to siatka, którą na tej piłce rysujemy.

Równoleżnik: To okrąg, który biegnie dookoła Ziemi, równolegle do równika. Wyobraź sobie, że kroisz pomarańczę na plastry. Każdy plaster to równoleżnik. Równik jest najdłuższym z równoleżników i dzieli Ziemię na północną i południową półkulę. Równoleżniki mierzymy w stopniach szerokości geograficznej. Równik ma 0 stopni, biegun północny 90 stopni N (północnej), a biegun południowy 90 stopni S (południowej).

Południk: To linia, która łączy biegun północny z biegunem południowym. Wyobraź sobie, że kroisz jabłko na ćwiartki, od góry do dołu. Każda linia cięcia to południk. Południk zerowy, zwany też południkiem Greenwich, przechodzi przez obserwatorium w Greenwich w Anglii. Dzieli Ziemię na wschodnią i zachodnią półkulę. Południki mierzymy w stopniach długości geograficznej. Od południka zerowego na wschód mamy 180 stopni E (wschodniej), a na zachód 180 stopni W (zachodniej).

Jak to działa razem? Używając równoleżników i południków, możemy podać dokładny adres każdego miejsca na Ziemi. Na przykład, Warszawę możemy opisać podając jej szerokość geograficzną (ok. 52 stopnie N) i długość geograficzną (ok. 21 stopni E). Podobnie jak podajemy adres naszego domu: ulica, numer domu, miasto.

Mapy: Mapy to płaskie przedstawienia kuli ziemskiej. Przeniesienie trójwymiarowej kuli na płaski arkusz papieru powoduje zniekształcenia. Dlatego różne mapy mogą inaczej przedstawiać kształty i rozmiary kontynentów. Siatka kartograficzna (czyli siatka równoleżników i południków) pomaga nam zorientować się na mapie i znaleźć szukane miejsca.

Znaczenie: Równoleżniki i południki są niezbędne do:

• Nawigacji (określania trasy statków, samolotów)
• Tworzenia map
• Planowania podróży
• Znajdowania konkretnych miejsc na Ziemi
• Zrozumienia podziału stref czasowych (które są powiązane z południkami)

Zapamiętaj! Równoleżniki biegną poziomo (jak pasy na zebry), a południki biegną pionowo (od bieguna do bieguna). Dzięki nim możemy dokładnie określić położenie każdego miejsca na naszej planecie!