Sprawdzian Z Historii 2 Gimnazjum Królowie Elekcyjni
Królowie elekcyjni w Polsce to władcy wybierani w drodze wolnej elekcji, czyli głosowania szlachty. Oznaczało to, że po śmierci monarchy, szlachta (szlachta) miała prawo wybrać nowego króla, zamiast automatycznego dziedziczenia tronu.
Proces wyboru monarchy składał się z kilku etapów:
- Interregnum: Okres bezkrólewia, czyli czas po śmierci króla, w którym państwem zarządzał interrex (najczęściej Prymas Polski).
- Sejm konwokacyjny: Zwoływany przez interrexa, ustalał zasady elekcji.
- Sejm elekcyjny: Szlachta zjeżdżała się na pole elekcyjne (np. pod Warszawą) i głosowała na kandydata na króla.
- Pacta conventa i Artykuły Henrykowskie: Wybrany król musiał zaprzysiąc te dokumenty, które ograniczały jego władzę na rzecz szlachty. Pacta conventa to osobiste zobowiązania króla, a Artykuły Henrykowskie to stałe prawa.
- Koronacja: Uroczyste nałożenie korony na głowę króla, symbolizujące objęcie władzy.
Przykładowo, po śmierci Zygmunta Augusta (ostatniego Jagiellona), w 1573 roku, szlachta wybrała Henryka Walezego. Walezy musiał zaprzysiąc pacta conventa, w których obiecywał m.in. budowę floty i spłatę długów państwa. Innym przykładem jest wybór Jana III Sobieskiego w 1674 roku po śmierci Michała Korybuta Wiśniowieckiego.
Must Read
Znajomość epoki królów elekcyjnych jest ważna, ponieważ:
- Pomaga zrozumieć przyczyny osłabienia państwa w XVII i XVIII wieku. Władza królewska była ograniczona, a szlachta skupiała się na własnych interesach.
- Umożliwia analizę wpływu obcych mocarstw na sprawy polskie. Często kandydaci na królów byli popierani przez obce państwa, które w zamian za poparcie oczekiwały korzyści.
