Sprawdzian Z Historii Klasa 5 Dział 6 W Rzeczpospolitej Szlacheckiej
Cześć! Przygotowujesz się do Sprawdzianu z Historii Klasa 5 Dział 6? To świetnie! Ten dział to podróż do Rzeczypospolitej Szlacheckiej. Zaraz zobaczymy, co tam się działo!
Co to jest Rzeczpospolita Szlachecka?
Mówiąc prosto, to Polska i Litwa połączone w jedno państwo. Ale nie tak, jak dzisiaj! Rządzili nią głównie szlachcice, czyli ludzie z rodów posiadających ziemię i pewne prawa.
Kto rządził?
No właśnie, nie król sam jeden. Był on ważny, ale Szlachta miała ogromny wpływ. Mieli swój Sejm, czyli miejsce, gdzie podejmowali ważne decyzje dla całego państwa.
Must Read
Sejm - co to takiego?
Wyobraź sobie klasę, gdzie każdy uczeń ma prawo głosu. Sejm to coś podobnego, tylko zamiast uczniów byli szlachcice-posłowie. Oni debatowali i głosowali nad różnymi sprawami, np. o podatkach czy wojnach.
"Liberum Veto" – Uwaga!
To był bardzo ważny, ale też problematyczny element. Liberum Veto znaczy "nie pozwalam". Każdy poseł mógł jednym słowem zablokować całą uchwałę Sejmu! To często prowadziło do sporów i paraliżu w podejmowaniu decyzji. Pomyśl, jak trudno byłoby zadecydować o wycieczce, gdyby jeden uczeń mógł wszystko zablokować!
Król – ważny, ale nie najważniejszy.
Król był głową państwa, reprezentował Rzeczpospolitą na zewnątrz, ale jego władza była ograniczona. Szlachta kontrolowała go przez Sejm. Po śmierci króla szlachta wybierała nowego władcę, co nazywało się elekcją.
Elekcja – wybieramy króla!
Po śmierci króla, szlachta zjeżdżała się na pole elekcyjne pod Warszawą. Tam, po długich debatach i często burzliwych kłótniach, wybierano nowego władcę. Często królem zostawał cudzoziemiec, np. Francuz czy Szwed.
Kultura Szlachecka – sarmatyzm
Sarmatyzm to specyficzny styl życia i kultura szlachty. Charakteryzował się przywiązaniem do tradycji, religijnością, noszeniem żupana (długi płaszcz) i szabli. Szlachta uważała się za potomków starożytnych Sarmatów.
Dlaczego Rzeczpospolita osłabła?
Niestety, z czasem Rzeczpospolita Szlachecka zaczęła słabnąć. Liberum Veto utrudniało podejmowanie decyzji, magnaci (bogaci szlachcice) dbali bardziej o swoje interesy niż o dobro państwa, a sąsiedzi – Rosja, Prusy i Austria – stawali się coraz silniejsi. To doprowadziło do rozbiorów Polski.
Co warto zapamiętać?
Na sprawdzianie na pewno pojawią się pytania o:
- Rzeczpospolita Szlachecka – co to było.
- Szlachta – kto to był i jaką rolę odgrywał.
- Sejm – czym był i jak działał.
- Liberum Veto – co to było i jakie miało skutki.
- Elekcja – jak wybierano królów.
- Sarmatyzm – kultura szlachecka.
Powodzenia na sprawdzianie! Pamiętaj, że historia to fascynująca opowieść, a Rzeczpospolita Szlachecka to bardzo ciekawy rozdział w dziejach Polski!
