Sprawdzian Z Języka Polskiego Klasa 5 Głoski
Hej piątoklasiści! Przygotowujemy się razem do sprawdzianu z języka polskiego. Skupimy się na głoskach. Dasz radę! Powodzenia!
Co to jest głoska?
Głoska to najmniejszy, dający się wyodrębnić dźwięk mowy. Słyszymy i wymawiamy głoski. Nie widzimy ich, jak liter. Litery widzimy, głoski słyszymy. Pamiętaj o tym!
Podział głosek
Dzielimy głoski na samogłoski i spółgłoski. Samogłoski tworzą sylabę. W języku polskim mamy 9 samogłosek: a, e, i, o, u, y, ą, ę, ó. Zapamiętaj je! Musisz je znać.
Must Read
Spółgłoski nie tworzą sylaby same. Potrzebują samogłoski, aby powstała sylaba. Jest ich więcej niż samogłosek. Zwróć na to uwagę.
Dźwięczność i bezdźwięczność
Głoski dzielimy też na dźwięczne i bezdźwięczne. Głoski dźwięczne wymawiamy z drganiem więzadeł głosowych. Przyłóż rękę do szyi i wymów "b". Czujesz drganie? To jest głoska dźwięczna!
Głoski bezdźwięczne wymawiamy bez drgania więzadeł głosowych. Spróbuj wymówić "p". Nie czujesz drgania? To jest głoska bezdźwięczna! Naucz się je rozróżniać.
Utrata dźwięczności na końcu wyrazu
Na końcu wyrazu głoski dźwięczne często tracą swoją dźwięczność. Mówimy wtedy o uproszeniu grupy spółgłoskowej. Na przykład "ząb" wymawiamy jak "zomp". To ważna zasada!
Ubezdźwięcznianie
Ubezdźwięcznianie to zmiana głoski dźwięcznej w bezdźwięczną. Dzieje się tak, gdy obok siebie występują spółgłoski dźwięczne i bezdźwięczne. "Krzak" wymawiamy jak "kszak". Sprawdź to!
Litery a głoski
Pamiętaj, że litera to znak graficzny. Natomiast głoska to dźwięk. Jedna litera może oznaczać jedną głoskę, ale nie zawsze! Czasem jedna litera może oznaczać dwie głoski, np. "x". A dwie litery mogą oznaczać jedną głoskę, np. "rz" i "sz". Zwróć na to szczególną uwagę! Ćwicz to!
Czasem liczba liter i głosek w wyrazie jest różna. Policz litery i głoski w słowie "dźwięk". Ile ich jest? To dobry przykład!
Podsumowanie
Głoska to dźwięk mowy. Dzielimy je na samogłoski i spółgłoski. Mamy też głoski dźwięczne i bezdźwięczne. Na końcu wyrazów i w grupach spółgłoskowych często dochodzi do uproszczeń, takich jak utrata dźwięczności i ubezdźwięcznianie. Pamiętaj o różnicy między literami a głoskami! Ucz się pilnie, a na pewno zdasz sprawdzian!
Pamiętaj! Jesteś super! Dasz radę! Trzymam kciuki!
