Sprawdzian Z Plastyki 1 Gimnazjum Sztuka Romańska I Gotycka

Przygotowujesz się do Sprawdzianu z Plastyki o sztuce romańskiej i gotyckiej? Bez obaw! Rozłóżmy to na czynniki pierwsze, żebyś zdał/a śpiewająco!

Sztuka Romańska: Grube Mury i Powaga

Pomyśl o zamku! To pierwsze skojarzenie z sztuką romańską. Rozwijała się mniej więcej od X do XII wieku. Charakteryzuje się masywnością i prostotą.

Cechy charakterystyczne:

• Grube mury: Bez nich ani rusz! Miały chronić przed atakami.
• Małe okna: Dlatego w środku było ciemno i tajemniczo.
• Łuki półkoliste: Zamiast spiczastych, widzisz zaokrąglone łuki nad oknami i drzwiami.
• Sklepienia kolebkowe i krzyżowe: Wyobraź sobie długi tunel (kolebkowe) albo dwa takie tunele skrzyżowane (krzyżowe).
• Proste bryły: Budowle są zwarte, bez ozdobnych detali.
• Motywy roślinne i zwierzęce: Ale wszystko uproszczone, wręcz geometryczne.

Przykłady:

• Kościół św. Jerzego w Gieczu (polska)
• Opactwo w Cluny (Francja)

Rzeźba i Malarstwo Romańskie:

Pamiętaj, że rzeźby romańskie są schematyczne i ukazywały głównie sceny biblijne. Malarstwo natomiast, dominowało w iluminowanych manuskryptach (zdobionych książkach) i freskach (malowidła na ścianach).

Sztuka Gotycka: Strzelistość i Światło

Sztuka gotycka to zupełne przeciwieństwo romanizmu! Rozwijała się od XII do XV wieku. Stawiała na lekkość, wysokość i dużą ilość światła.

Cechy charakterystyczne:

• Strzeliste wieże: Sięgają nieba!
• Duże okna: Często wypełnione witrażami, które tworzą niesamowite efekty świetlne.
• Łuki ostre: Zamiast półkolistych, widzisz spiczaste łuki.
• Sklepienia krzyżowo-żebrowe: Wyobraź sobie sieć żeber podtrzymujących sklepienie. Pozwalało to na budowę wyższych i lżejszych konstrukcji.
• System przyporowy: Zewnętrzne podpory, które wzmacniają budynek i pozwalają na wznoszenie wysokich murów z dużymi oknami.
• Bogate zdobienia: Rzeźby, gargulce (rynny w kształcie potworów), ornamenty.

Przykłady:

• Katedra Notre-Dame w Paryżu (Francja)
• Katedra w Kolonii (Niemcy)
• Kościół Mariacki w Krakowie (Polska)

Rzeźba i Malarstwo Gotyckie:

Rzeźby gotyckie stały się bardziej naturalistyczne i wyraziste niż romańskie. Malarstwo rozwijało się głównie w witrażach i malarstwie tablicowym (na deskach).

Romański vs. Gotyk – Szybka Powtórka

Pamiętaj:

• Romański: Masywny, ciemny, z zaokrąglonymi łukami. Myśl o zamku!
• Gotycki: Strzelisty, jasny, ze spiczastymi łukami. Myśl o katedrze!

Powodzenia na Sprawdzianie z Plastyki! Znając te podstawy, na pewno sobie poradzisz! Powtórz słownictwo i cechy charakterystyczne, a wszystko pójdzie gładko!