Sprawdzian Z Polskiego Klasa 5 Przenośnia

W sprawdzianach z polskiego w klasie 5 często pojawia się temat przenośni. Co to takiego? Mówiąc prosto, przenośnia to figuratywne użycie słowa lub wyrażenia. Oznacza to, że nie bierzemy go dosłownie.
Zacznijmy od definicji. Przenośnia (inaczej metafora) to takie połączenie słów, w którym jedno słowo nabiera nowego, zaskakującego znaczenia dzięki innemu słowu. Tworzy obraz, który ma oddać jakieś uczucie, myśl lub cechę w sposób ciekawszy niż zwykłe stwierdzenie.
Żeby to zrozumieć krok po kroku, rozbijmy definicję na części:
- Połączenie słów: Przenośnia to nie pojedyncze słowo, tylko grupa słów, które razem tworzą nowe znaczenie.
- Nowe, zaskakujące znaczenie: Słowa użyte w przenośni nie oznaczają tego, co zwykle. Musimy się zastanowić, co autor chciał przekazać.
- Obraz: Przenośnia ma wywołać w naszej wyobraźni obraz.
Must Read
Przykłady przenośni
Zobaczmy kilka przykładów:
"Morze łez" – Czy ktoś naprawdę płacze tyle, że powstaje morze? Nie! To znaczy, że ktoś jest bardzo smutny i dużo płacze. "Morze" podkreśla, jak bardzo jest mu źle.

"Czas leci" – Czy czas ma skrzydła i naprawdę leci? Oczywiście, że nie! To oznacza, że czas szybko mija.
"Serce pęka z żalu" – Czy serce może dosłownie pęknąć? Nie! To oznacza, że ktoś jest bardzo, bardzo smutny i cierpi.

"Słońce uśmiecha się" – Słońce nie ma buzi i nie może się uśmiechać. Przenośnia ta oznacza, że jest ciepło, jasno i przyjemnie.
W tych przykładach widzimy, że słowa użyte są w sposób nierealny. To właśnie cecha przenośni!

Jak rozpoznać przenośnię?
Gdy czytasz zdanie, zastanów się, czy ma ono sens dosłowny. Jeśli brzmi dziwnie lub niemożliwie w rzeczywistości, to prawdopodobnie jest to przenośnia. Zastanów się, co autor chciał przez to powiedzieć. Jaki obraz chciał stworzyć w twojej głowie? Jakie uczucia ma wywołać przenośnia?
Na przykład, jeśli czytasz "Jego głos był aksamitem", to wiesz, że głos nie może być dosłownie zrobiony z aksamitu. Zastanawiasz się więc, co aksamit symbolizuje. Aksamit jest miękki, przyjemny w dotyku. Czyli autor chciał powiedzieć, że głos tej osoby był miły, delikatny i przyjemny w słuchaniu.
Pamiętaj, że rozpoznawanie i rozumienie przenośni wymaga ćwiczenia. Im więcej czytasz i analizujesz, tym łatwiej będzie Ci je zauważać i interpretować. Powodzenia na sprawdzianie!
