Sprawdzian Z Przyrody Kl 5 Rozdział 3 Wirusy Bakterie

Wirusy i bakterie to bardzo małe organizmy, których nie widać gołym okiem. Często powodują choroby, ale niektóre bakterie są dla nas pożyteczne.

Wirusy to najmniejsze znane patogeny. Patogen to czynnik wywołujący chorobę. Wirusy nie są komórkami. Potrzebują żywej komórki (np. komórki człowieka) żeby się rozmnażać. Wnikają do komórki i wykorzystują ją do tworzenia nowych kopii wirusa. Przykładem choroby wywołanej przez wirus jest grypa, ospa wietrzna czy COVID-19.

Jak wygląda wirus? Składa się z kapsydu (ochronnej powłoki białkowej) i materiału genetycznego (DNA lub RNA) w środku. Wirusy są bardzo proste w budowie.

Bakterie są większe od wirusów i są komórkami (ale prostszymi niż komórki człowieka). Mają ścianę komórkową, błonę komórkową, cytoplazmę i materiał genetyczny (DNA), ale nie mają jądra komórkowego. Niektóre bakterie mają rzęski, które pomagają im się poruszać.

Bakterie rozmnażają się przez podział komórki. To znaczy jedna bakteria dzieli się na dwie identyczne bakterie.

Nie wszystkie bakterie są szkodliwe. Wiele bakterii żyje w naszym przewodzie pokarmowym i pomaga w trawieniu. Bakterie są także wykorzystywane do produkcji jogurtów, serów i kiszonek.

Choroby wywołane przez bakterie to np. angina, zapalenie płuc czy borelioza. Leczy się je antybiotykami - lekami, które zabijają bakterie.

Podsumowując: Wirusy potrzebują komórki gospodarza do rozmnażania, a bakterie są komórkami, które mogą żyć i rozmnażać się samodzielnie. Niektóre bakterie są dla nas pożyteczne, a wirusy zazwyczaj wywołują choroby.